Anafilaksinin İki Yüzü ‘Bifazizim’

Anafilaksinin İki Yüzü ‘Bifazizim’

- Bölüm: Dahili Aciller
2230
2

Anafilaksi ve Bifazizim Nedir?

 ‘Kardeşlerim birbirinizi seviniz’

Yuhanna

tool
ve durgun akardı

Anafilaksi ölümcül seyreden, sistemik organ tutulumu ile sonuçlanan alerjik reaksiyona denilir. Klinik bulgular hipotansiyon, taşikardi, bronkospazm, bilinç kaybı, vücutta yaygın döküntüler ve diyaredir. Alerjik reaksiyondan farkı daha fazla miktarda salınan histaminin vücutta hedef reseptörler üzerinde etki göstermesidir. Sıklıkla unifazik klinik gösterirken %20 oranında bifazik bulgu verir. İşte bu bifazik durum klinisyeni korkutmalıdır.  Bu duruma www.aciltıp.com olarak ‘Bifazizim’ diyoruz.

Alerjene maruziyet sonrası dakikalar içinde semptom oluşabilirken, saatler sonrasında da klinik bulgular görülebilir. Önemini vurgulamak istediğimiz nokta alerjenle maruziyet sonrasında gelişen ikinci atak. Konu ile ilgili yaptığımız geniş literatür araştırmasında Japon usta Hertarafama Sutaşti’nin bu duruma ‘Tusunami Etkisi’ dediğini öğrendiğimizde heyecanımızı gizleyemedik, birkaç arkadaşımız topukları üzerinde dönmeye bile başladı.
Bifazizim 3 saat gibi kısa bir süre içinde görülebilirken, 24-38 saat sonra bulgu veren Bifazizim’e literatürde yer verildi. Ortalama süre vermemiz gerekirse 10 saat diyebiliriz.
– Sorularınız için kamp ateşi etrafına toplanalım dostlarım.

Soru 1. İkinci atak birinciden kuvvetli midir.

Size: 1/3 oranında zayıf, 1/3 oranında eşit, 1/3 oranında ise daha kuvvetli atak görülür. Kortikosteroidler bifazik reaksiyonu önlemede etkin görülse de steroid uygulanmasına rağmen ciddi Bifazizim’e maruz kalan hastalar bildirilmiştir.

Soru 2. Kim Bifazizim’e maruz kalacaktır.

Size: Bu sorunun cevabı zor. İlk  alerjene maruz kalıp uzun  rezolüsyon fazı yaşayan hastalar ile kortikosteroid veya adrenalin uygulanmayan hastalar fatal Bifazizim potası altında oynamaktadır. Lee ve kankalarının yaptığı bir çalışmada epinefrin uygulanmayan hastalarda Bifazizim’e yüksek maruziyet oranları saptandı.

Soru 3. Hastayı ne zaman taburcu edebilirim.

Size: Bu soruya cevap yukarıdaki soru kadar olmasa da yine de zor. En az 24 saat klinik takip önerilmektedir. Ancak acil serviste bir hastanın 24 saat takibi uygun değildir. Bu nedenle hastanın hastaneye yatırılması gerekmekte.
 

Akan Burunlar

  • Anafilaksi hastasının en az 24 saat takibi gerekli. Yaştan ve ek hastalıktan bağımsız hastayı Bifazizim açısından hastaneye yatır.
  • Evde yalnız yaşayan anafilaksi hastasını taburcu etme. Sonsuza kadar birlikte de yaşama, en azından 48 saat takip et.
  • Anafilaksi semptomları tekrarında hastayı 112’yi araması konusunda heveslendir.
  • Anafilaksi formu ver (sitemiz bu tip formlar üzerinde çalışmaktadır örn: Arrest formu, ektopik gebelik formu, konversiyon formu gibi )
  • Adrenalin otoenjektörü (EpiPen) kullanımını anlat.
  • Hasta yakınlarına anafilaksi hakkında bilgi ver.
  • Bifazizim önceden tahmin edilemeyen bir durumdur. Kortikosteroid veya adrenalin tedavisi uygulansa da semptomları baskılama garantisi yoktur. Bu nedenle hasta hastaneye yatırılmalı, taburculuk sonrası hasta ve hasta yakınları bilgilendirilmeli, oluşabilecek klinik bulgular ayrıntılı olarak anlatılmalıdır.

 

Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ

 

Eozinofil

1) Ellis AK, Day JH. Incidence and characteristic of biphasic anaphylaxis: A prospective evaluation of 103 patients. Ann All Asthma Immunol. 2007;98(1):64-9.
 

2 Comments

  1. anaflaktik reaksiyonu olan hastada avil+dekort yapıyoruz . tedavimiz doğrumudur?

  2. Ömer Cevit

    1. Hastanın eline hareket planı verelim 2. Epinefrin oto enjektör kullanım pratiği yaptıralım 3. Hastanın eline epinefrin otoenjektör kullanımı ile ilişkili eğitim CD’si düzenleyip eline verelim Bunlar olmazsa hasta çabuk unutur diye düşünüyorum

Yorumlara kapalı