Resüsitasyon

Baktım böyle olmayacak Maupassant’tın kitaplarını karıştırmaya başladım. Rastgele bir sayfayı açıp okuyordum. Nedense başkahramanları hep karmaşık ruh halleri olan karakterlerdi. Trajedi ile komedi arasından gidip gelen tipler. Adeta benim hayatımın karikatürü gibi. Kitabı okurken, bildiğim hayatlar, dedim. Başarılı yazılar, bunlar hep benim yaşadığım olaylar, dedirten yazılar değil miydi zaten. Baktım böyle de olmayacak boş uzun koridorda yürümeye başladım. Dışarı çıktım. Hava buz gibiydi. Mutfak adında bir restoran vardı. Mahallede yeni açılan. Destek olmak gerek diye düşünerek kapısını araladım. İçerisi son derece aydınlıktı. Gözlerim rahatsız oldu. Yan yana ocaklar gürül gürül yanıyordu. Dante’nin cehennemi aklıma geldi. Yeryüzündeki cehennem …. diye bir alıntısı vardı.

Restorandan dışarı çıktığımda kar çoktan yağmaya başlamıştı. Birden dondurucu soğuğu hissettim.

Ocaklardaki alevlerden sonra kar yağışlı buz gibi havanın yarattığı his arrest sonrası spontan ritmi alınan hastalardaki EKG çelişkisini hatırlatıyordu.

Derivasyonlar

12 derivasyon hiçbir zaman 18 derivasyona çıkmayacak mı? Bir yerlerde kararname mi var? Haklısınız, konumuz bu değil…
Arrest sonrası spontan ritmi olan hastalara EKG gerekiyor. Koroner mi, yoksa yoğun bakım mı sorunsallığı açıklanmak istiyor.
Takip eden iki ve daha çok derivasyonda: > 40 yaş, > 1 mm ST elevasyonu; V2/V3’de kadınlarda > 1.5 mm veya daha çok, > 2.0 mm erkek hastalarda, < 40 yaşta ise erkek hastalarda ise bu oran > 2.5 mm. V1-V3 ST depresyonu posterior MI göstermekte, unutmayalım.

Sgarbossa

Modifiye Sgarbossa kriterleri ise: LBBB veya pace ritminde; pozitif QRS’de konkordant ST elevasyonu > 1mm, V1/V2/V3’de konkordant ST depresyonu > 1 mm, önceki S dalgası derinliğinin %25 veya daha fazlası oranında diskordant ST elevasyonu.
Proksimal sol ön inen koroner arter ve proksimal sol sirkumfleks arterde %70 veya daha fazla darlık ile karakterize EKG bulgusu.
aVR’deki ST elevasyonu eşit veya büyük V1’deki ST elevasyonu ise ve eşlik eden D1/D2/V4/V6 ST segment depresyonu.
Ve son olarak diffüz ST depresyonları…
Arrest sonrası spontanı olan hastalardaki EKG’ler yukarıda sayılanlara benziyor ise acil kardiyak kateterizasyon gerekiyor.

Ne zaman EKG

Peki EKG’yi ne zaman çekelim. Spontana dönüş saniyesinde mi, 1 dk sonra, hatta 3 dk sonra…
İlk 7 dk içinde çekilen post arrest EKG’leri %18.5 oranında yanlış pozitif ST elevasyonu görselliyor. 8-33 dk içinde çekilenlerde bu oran %7.2’ye düşüyor.
Bu durumda tek EKG yeterli değil diyebiliriz. Tekrarlayan EKG’ler yol gösterici oluyor.
Arrest sonrası global koroner iskemi sık gözüküyor. Duran kalbin koronerleri kandan fakir. Yeni başlayan akımla birlikte koronerler tıkanmışız görüntüsü oluşturabiliyor. IV sıvı/vazopressör derken koronerdeki akış hızlı/güvenli olabiliyor.
Spontanı var ama EKG’de ST elevasyonu yok! Erken koroner anjiyografi ile geç koroner anjiyografi arasından fark yok deniliyor. Üstelik anjiyodan fayda görmeyecek hastayı koronere göndermek altta yatan koroner dışı arrest nedenlerinin zamanında tedavi edilmesini engelliyor.

Özetle

Post arrest spontan ritme dönüş elektrokardiyografileri hemen ve 8 dk içinde ikinci olacak şekilde tekrarlanmalı, hipoperfüzyon ST elevasyonu nedeni olabilir, bütün bunlara rağmen (ST elevasyonu saptamadınız) arrest etyolojisi için akut koroner sendrom ön tanınız güçlü ise erken kardiyoloji konsültasyonu isteyin deniliyor.

Post-arrest

doi: 10.1001/jamanetworkopen.2020.32875

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa