Lyme
Sonsuzluk havuzunun kenarında tek başına geziniyordu.
Cennetsi bir gökyüzü, uzaktan gelen martı sesleri… Durum mutluluğu dediği anı yaşıyordu. Salt bir varoluş coşkusuydu hissettiği. Gökyüzündeki bulutları elmaslara benzetti. Havayı derin derin içine çekiyordu. Etraf her nefes parçasıyla birlikte daha parlak gözüküyordu.
Bakışlarını havuza çevirdi. Çok diplerde bir yerlerde, kristal berraklığın içinde hareketlenmeler vardı. Bir anda aklına Dante’nin cennet ve cehennemi geldi. Yüzey cennet, taban cehennem… Etraftaki şezlonglar boştu. Oldukça derinlerden dinlendirici bir Chill-out çalıyordu. Garip bir şekilde tedirgin oldu. Az önce hissettiği duygular neredeydi şimdi. Hayat yine hızlanmış, içi fazlaca dolu bir çekmeceye dönüşmüştü.
Hangisi düş hangisi gerçekti?
Tanısal hatalar
- Nasıl diyorlardı… Bilmenin felsefesi neyi bilmemen gerektiğini bilmek miydi? Veriler, bilgi hasatları, kuantum bilgisayarlar ve son olarak yapay güneşler.
- Herkes gücün peşinde.
- Mühendis için enerji, doktor için bilgi, sporcu için egzersiz gerekli gibi bir durum bu.
- Şimdi hastamıza dönelim.
- Derinlikli öykü aldın ve yapılan çalışmaları çürüterek ilk on sekiz saniye boyuncu hiçbir şekilde konuşma akışını bölmedin. Hasta rahat rahat anlattı. Üstüne de güzel bir fizik muayene ve tamam. Zaten olayın %80’ini bitirdin.
- Şimdi sırada ilgili tetkikleri istemek var.
- EKG/USG/LAB/TİT/BT/MR. Bu testlere ileri derecede güvenmek gerek ve yeter mi?
- Tam olarak zannetmiyorum.
Lyme hastalığında yanlış negatiflik
- Lyme hastalığı mesela. Hedef tahtası benzeri dökütleri var. Test sonuçlarını beklerken ampirik (doksisiklin) başladın. Kanda yeterli antijen olmadığı için ELISA negatif geliyor. Gerçi aklına gelmişti. Bu hastalığın üç evresi vardı diyordun. Bu hastada da klinik bulgu yelpazesi var: Bilateral fasiyel sinir paralizisi/AV blok/artrit. Eksternal pace ve kalıcı internal pace için kardiyoloji, kraniyal sinir tutulumları için de nöroloji/KBB ile görüşüyorsun. Bir yere kadar doğru yaptığın tabii ama mutlak sonuç almak için bu süreci testler ile kanıtlaman gerekiyor. Bu bulguların bir kısmı son evre Lyme ama bir şekilde hastada yeterli antijen oluşmamış işte, elinden bir şey gelmiyor! Senin yaklaşımın mükemmel olsa bile yanlış negatif test nedeniyle yarı yolda kalıyorsun.
- Lyme hastalığı çoğunlukla Ixodes türü kenelerin taşıdığı Borrelia burgdorferi adlı bakterinin insanlara bulaşmasıyla görülüyor. Keneler enfekte bir hayvandan (fare/geyik gibi) kan emerek bakteriyi alıyor ve insanları ısırarak enfeksiyonu bulaştırıyor.
Lyme hastalığı evreleri
- Lyme’ın üç evresi mevcut.
- 1. Erken/lokalize: Öküzgözü/boğagözü eritem olarak da adlandırılan eritema migrans; ortası açık, kenarları kırmızı ve iç içe geçmiş halkalar şeklinde görülen bir tür kırmızılık. Ola da bilir olmaya da bilir. Varsa 21 gün doksisiklin gerekir. Bu evrede serolojik teste gerek yoktur, titreler negatif raporlanacaktır.
- 2. Erken dissemine: AV blok/menenjit/bilateral fasiyel sinir paralizisi/ağır monoartiküler artrit yapar. Serolojik test istenmeli, IV antibiyotik başlanmalıdır.
- 3. Geç: Aylar/yıllar sonra klinik başlar.
Lyme tanı testleri
- CDC, ELISA ve Western blot gibi testlerde Lyme için yeterli klinik bulgu varlığında %60 oranında yanlış negatiflik raporlamadı mı?
- Şimdi sorarım size, negatif testin bu hasta için ne anlamı kaldı?
- Daha birçok bu tip hastalık var. Derlememiz devam edecek…
Lyme
StatPearls/Lyme Disease
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
