Acil Servis ve Sayılar

Acil Servis ve Sayılar

- Bölüm: Dahili Aciller
1350
Acil Servis ve Sayılar için yorumlar kapalı

‘Buldum, buldum’

Asimov

Kaç Eder?
6-7=?

Hatırlatma

Meskalined gezegeni savaşların görüldüğü yer. Ortadoğu’dan bile daha fazla çatışmanın yaşandığı  bu gezegende anaton, dakta ve diğerleri yaşamakta. Badem yağı anlaşmazlığı sonucu çıkan savaş hiç bitmeyecek gibi görünmekte. Anatonlar gündüze, daktalar geceye hakim. Güneşi kontrol etme amaçlı verilmekte tüm mücadele. Peki loşluk vaktinde gezegeni kim sandaletleri ile (g)eziyor? Yazı dizisinin sonunda parmak basılmak istenen konuyu açtınız dostlarım. Daha öncesinde Meskalined gezegenindeki tıp hizmetleri hakkında kısa bilgi verelim. Uzay çağında yaşayan bu medeniyet matematik ile haşır-neşir. Dijital devrimin yaşandığı yıldızdan tıp da nasibini aldı, hizmet sayılara indirgendi. Gezegende bulunan oksijen türlerin insanoğluna benzeme nedeni. İlginç bir şekilde bu medeniyetin tıpta bizden daha ileri olmadığını görüyoruz. Bu yazı Anaton-Dakta-İnsan benzerliği için yazıldı.

  • >55 yıl: Günümüz insanı seksen yaşı hedeflemeli. Gençlik eylemleri buna göre düzenlenmeli. Travma hastasında elli beş yaş iken kırılma noktası, organik patolojilerde altmış beş yaş öncelik kazanmakta.
  • >4 mmol/L: Vücut kan seyahatinin etkin yapılmadığının göstergesi laktat. Gitmesi gereken kanın yerinde saydığının belirtisi. Tek başına prognoz belirteci. Sepsisten şoka, miyokard infarktüsünden epilepsiye dalgalar ile yükseliyor.
  • >30 %: Venöz oksijen satürasyon düzeyi olarak adlandırıldı. Canlandırma kılavuzlarını ne kadar bildiğimizin kanıtı. Ölümcül ritimleri arteriyel değil, venöz oksijen yüzdeleri ile takip edelim.
  • <110 mmHg+yaş ve akut hemoraji: Travma sonrası acile başvuran hastada beklenen tansiyon değeri nedir sorusunun yanıtı. Yetmiş yaş nine araç içi trafik kazası ile acil servise giriş yaptığında beklenen tansiyon değeri 110mmHg+70: 180 mmHg.
  • <22 mEq/L: HCO3 vücudun metabolik şamandırası. Azalması durumunda kişi asit ile yüklü ve dolaşımı bozuldu bozulacak. Böbrek yetmezliği, diyabetik ketoasidoz, pankreatit, metil alkol, salisilat zehirlenmesi ve hipovolemi şehrin en güzel tepesinde kalesini kurmuş demek.
  • <35 mmHg: EtCo2 değeri eski kılavuzun göz bebeğiydi. Acil serviste kullanıyor musunuz. Kullanılmalı ama sanki kullanılmıyor gibi. 35 mmHg altındaki değerler neyin mi göstergesi: Hiperventilasyon, kalp gücünde düşüklük, pulmoner perfüzyonda azalma, pulmoner ödem, ketoasidoz.
  • <2,5 cm: Geleneksel şok belirteçlerini bilirsiniz dostlarım. Laktik asit, baz açığı ve şok indeksi. Ama tüm bu sayılanların geçerliliği probun acillere girmesi ile eridi gitti. İnferior vena kava çapı vücut sıvı miktarını göstermekte. Acil servis çalışanları rahat durmamış ve hemorajik şoku erken belirleme amaçlı acillere sokmuşlar bu hınzırı. Yalnız unutmayalım inspirasyonda damar çökmekte, ekspirasyon size doğru değerlerini sunacak.

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa

çatim