‘Daha samimi ve gerçek’
Marcel Proust
- Deliren yüksek mortalitesi ile başvurur.
- Bilinç bozukluğu beklenen semptomlardan olur.
- Durup düşünmemiz gereken hastanın neden delirdiği.
- Hızlı örnekler: İlaç intoksikasyonu, alkol çekilmesi ve ensefalit başı başından alır götürür ve böyle tiplerle sağlık çalışanları pek sık rastlaşır.
- Sadece kendisine değil sana da zarar verebilir. Yardımı kabul etmez ve döngü devam eder. Peki ne yapalım, film arası mı verelim. Hayır, hastayı sedatize edip nedenleri sıralamaya devam edelim.
1) Metabolik: Hipoglisemi, hiponatremi.
2) Enfeksiyon: Sepsis, menenjit.
3) Toksinler: Yasallar (alkol) ve olmayanlar (kokain, amfetamin). Süper güçleri olan, hipertermik, hiperkalemik (T’ler sivri), hipoglisemik, hipertansif-taşikardik (koroner hadise oldu olacak), dehidrate (rabdomiyoliz kapıda), obstrüktif akciğer sorunlu (dumanlı yasal olmayan) ve hepatit-C’li tiplerin (enjektör kardeşliği) deliryumlarının altından keyif verici yasa dışılar çıkabilir. Sakinleşinceye kadar sedasyon ver, soğut, parmak ucu şekeri bak, hiperkalemi takibi için hastanın iç dünyasını monitöre yansıt.
4) Kafa içi: İnme, kanama.
- Prone pozisyonu mortaliteyi arttırıyor. Hasta, mahalle sakinleri tarafından sakinleştirilmek için yüzükoyun yere yapıştırılır. Bir de bakmışın delirenden hareket ve ses çıkmıyor çünkü prone pozisyonu kardiyak arrest ile ilişkilendiriliyor.
- Belki de her akut psikoz psikiyatrik zeminde yol almıyordur kaptan.
Gri
Otahbachi M, Cevik C, Bagdure S, et al. Excited delirium, restraints, and unexpected death: A review of pathogenesis. Am J Forensic Med Pathol. 2010:31(2):107-112.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
