Resüsitasyon

Üstümdeki son kuruşu da harcayarak konserden çıktım, üstelik konser bodrum katındaydı, eğlenceden çok ızdırap gibi bir duygu…neyse ki akşam rüzgarı vardı, bana her zaman iyi gelirdi. Bir anda Dostoyevski’nin Ölüler Evinden Anılar kitabını hatırladım. İlk lisede okumuştum, birkaç ay önce de Google Books’da. Ne acılar çekilmiş zamanında diye düşündüm, uzun belalar ve felaketler zincirleri.

Rüzgar giderek azalmaya başlamıştı ki önünden geçtiğim kapanmış manavlardan birinin tabelasındaki ABC harflerini gördüm.

ABC mi?

Roma imparatorluğu ve yıkılışı, başlangıç ve bitiş ardışık harflerde…ve bir de canlandırma tabii ki. ABCDE diye gidiyordu. İlla ki harf oyunu olmalıydı değil mi! Bu aralar herkes kendi minemoniğini üretmeye çalışıyordu. Bu çabanın altında bal gibi var olma sancısı vardı. Bu kadar ciddiye almanın anlamı var mıydı hayatı, sonuçta imparatorluklar bile bir bir yıkılmıştı.

Son okuduğum mektup kendi kısaltmasını oluşturmuştu.

Hastalık dendiğine göre tedavisi de olmalı.
Doğada her şey karşılığı ile var olmuyor mu?

4T 4H

4T 4H’ler için, hatırlanması zor, diyorlar. Öylecene raflarda duran kullanılmayan eşyalar gibi.
Hatırlayalım: Hipoksi/hipo-hiperkalemi, hipo-hipertermi, hipovolemi, tansiyon pnömotoraks, tamponad, tromboz, toksinler.
Bu unutma özellikle çömez asistanlar, göreve yeni başlayan doktorlarda daha çok görülüyor.
Naçizane bir yaklaşımla farklı bir açıdan bakalım konuya, belki bu bakış bilginin zihne geri çağrılışını kolaylaştırır.

ABC

ABC yaklaşımından…
A-Havayolu güvenliği (hipoksi ventilasyonla dindirilir).
B-Solunum güvenliği (tansiyon pnömotoraks tedavisi için gerekli yaklaşımlarda bulunulur)
C-Dolaşım desteklenir- Bu noktada yatak başı USG faydalı oluyor.

USG

a) Hipovolemi: İnferior vena kava kompresyonu/kollapsı/klinik korelasyonla birlikte pulmoner USG’de B çizgilerinin görülmemesi veya A çizgileri varlığı.
b) Pulmoner emboli: Dilate sağ ventrikül, sağ ventrikül > sol ventrikül, DVT (+) ve pulmoner USG’de A çizgileri varlığı.
c) Koroner tromboz: Sol ventrikül hipokinetik/mitral kapak yorgun-septuma ulaşamıyor/M-mode kapak hareket ölçümleri/ventriküler fibrilasyon varlığı.
d) Tamponad: Perikardiyumdaki perikardiyal sıvının sağ atriyum ve ventrikülü kollabe etmesi.

Diğer

Diğer başlığı altında ise; metabolik nedenler/kardiyopulmoner resüsitasyon sırasında alınan venöz kan gazında hiper/hipokalemi bulguları, hidrojen iyonları (asidoz). Nadir sebepler olarak da hipo/hipertermi, intoksikasyonlar (örneğin yaygın olarak B-Bloker/kalsiyum kanal blokeri/SSRI/parasetamol ve diğer suisidler).
Belki yardımı olur bize bu eski yaklaşımlara yeni bakışların.

Res

https://doi.org/10.1016/j.resuscitation.2018.03.013

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa