Malpraktis

Bu hayat öyle tek geçmiyor, yardımsız olmuyor. Zincirin halkaları gibi bağlanmışız birbirimize, haberimiz yok. Herkes son sürat kendini düşünürken nedense hep bir yerlerden diğerlerinin katkısına gereksinim duyuluyor.

O zaman

Varken neden sormuyorsun, bilmene rağmen neden başka bir bakış açısı istemiyorsun. Mesafeler mi gözünü korkutan yoksa ötekinin pasif agresif tutumu mu seni yarı yolda bırakan.

Özerk olmanın gücünü hepimiz biliyoruz ama verilmesi gereken cevapların doğru sorular gereksinimini de unutmuyoruz.

Birbirimiz için ve birbirimize rağmen. İşte bu tahterevalliyi doğru yöneten olasılıkların en yüksek başarısını yakalıyor.

Şimdi sırada mesleksel alışveriş var.

Üç – Konsültasyon

Zayıflık: Garip bir güçsüzlük hissi içindesin. Neden böyle hissediyorsun sen de bilmiyorsun. Acaba hayatınla ilişkili olabilir mi bu içsel koyuluk. Her şey yolunda giderken geride bırakılmış bir şeyler var gibi geliyor sana, uçurum kenarını adımlamak gibi. Özel hayatındaki boşluk acil servis dört duvarı içine yansıyor ve meydan okurcasına bu konsültasyonu istemiyor olabilir misin. Bu tip tuzaklara düşmemek, demir ayakkabılarla üstüne gitmek gerekir çünkü düğümler çözümüyle var olur.
Mükemmel olmak zorunda değilsin: Her konsültasyonun mükemmelin ötesinde olmak zorunda değildir. Sen sorarsın onlar yanıtlar, ışığın düğmesine basarsın o da yanar gibi. Bu tip olaylar mekaniktir. Öyle fazla duygu algı bilişim istemezler. Olayı fabrika ayarlarına kadar taşıyıp sen böyle bir konsültasyonu nasıl istersine getirirse o zaman durumlar fıldır fıldır dönmeye başlar, herkes zarar görür, bumerangın nereye gideceği belli olmaz. Dediğimiz gibi, mükemmel konsültasyonu istemek zorunda değilsin.
Görüş paylaşımı: Bazen zaten taburcu edeceksindir, hasta taburcu etsen de dönmeyecektir. Doğru poliklinik yönlendirmesini hedeflemektesindir. Medeni iki insan gibi mesleksel görüş alışverişi planlamaktasındır. Diğer taraftan bakalım şimdi de. Doğruyu söylemek gerekirse çıkmaz sokağa girmişindir. Hastanın hem karnı ağrıyordur, hem bilinci bozuktur, hem de düşük ayağı vardır. Çık çıkabilirsen işin içinden. İşte bu durumda hastanedeki en bilge doktordan konsültasyon isteyebilirsin. Görüş paylaşımının bir zararı olmaz, bazen en doğru değil en bilgiliyle görüşmek gerekir.
Listelerdeki ikinci kişi: Yine o var, nöbetçiyse hastanın yanına gelmeyen, icapçıysa telefonu açmayan tiplerden biri daha. Ne dersen de yarın polikliniğe gönder diyor. Kırıklı çıkağa neden arıyorsunu ekliyor, ‘yarın polikliniğe gelsin’ diye telefonu kapatıyor. Belli ki böyle olmayacak, listedeki aynı branşın diğer doktorunu gözüne kestirebilirsin ve ondan konsültasyon isteyebilirsin. Neden ben diye sorarsa da, ondan, yani alana icap etmeyenden bahsedersin. Çivi çiviyi söker.
Tomoysa ultrason: Akut app düşünüyor ve tomografi çekiyorsun, konsunu istedin. İlk cümlesi şu oluyor, neden tomografi çektin. Başka bir gün yine benzer bir hasta için ultrason istiyor, konsunu planlıyorsun. Bu sefer neden tomo çekmedin diyor. Demem o ki bu sevda bitmez.
Sorumluluk: Keşke o kadar kolay olsaydı. Ben konsültasyonu istedim, bu hastanın hiçbir riskini paylaşmıyorum diyebilseydik. Ben değil o taburcu etti, daha ne yapabilirim ki, hastayı eve mi götüreyim yani demeye başladın. Konsültasyon istemek suçu eşit yaymana yarar, sadece sen değil o da mahkemeye davet edilir, soruşturma kardeşi olursunuz, aynı arabayla mahkemeye gidebilirsiniz mesela, litresi ikili hanelere ulaşmış benzin harcamanızı azaltırsınız. O hasta ilk sana geldi ve kimden görüş alırsan al senin sorumluluğundan hiçbir zaman çıkmadı. Aynı örneği acilden taburcu edilmiş ve diğer şiftin acil doktoruna başvurmuş hasta için örnekleyelim. Garip bir biçimde ilk hatayı yapıp taburcu/devir eden doktordan daha fazla ceza almaktadır ikinci aynı hatayı halen sürdüren doktor. Domino taşı ilkesi her yerde.
Kaos fenomeni: İdrar yolu enfeksiyonu ve böbrek fonksiyonları yükselmiş hasta var şimdi karşımızda. Enfeksiyon hastalıklarıyla görüştün, neden dahiliye görmedi diyor. Dahiliye ile konsülte ettin, bu hastadaki kreatinin yeterince yükselmemiş diye yazıyor ve ekliyor. CK yüksekliği için kardiyoloji, PA akciğer grafisindeki opasiteler için göğüs hastalıkları, sol ayağındaki uyuşma için nöroloji, yaygın vücut ağrıları için de ortopedi. Tekrar enfeksiyona dönüyorsun, o ise neden dahiliyenin önerilerine uyulmadı diyor, hadi o gün boşluğuna geldi, ilgili bölümlerle görüştün diyelim, onlar da bu hasta bizlik değil diyorlar. On yedi saattir acilde hasta, kağıt işleri bekleniyor.
Fraktür/ortopedist ulaşılabilirken, obstrüksiyon/pyelonefrit/üroloji, bifazik reaksiyon/anafilaksi/geç epinefrin ve geç entübasyon: Acildeki durumu orta-iyi ama gidişatı riskli hastalar için yasal kağıtların toplanmasında fayda vardır. Yaş ağaç kırığı saptadın, atel yaptın gönderdin, ne var ki dedin, ufacık kırık. Hasta ertesi gün ortopedi poliklinikte, doktor sizde kırık var ve görülmemiş diyor, gözden kaçmış, hasta bilendikçe bileniyor. Hazır ulaşılabilirken bütün kırıkları danışmak veya bildirmek gerek, tüm açık kapıları kapatalım. Altı milim üreter alt uç taşı, dolantin/fentanil/dikloron/parol derken ancak geçti ağrı. Yatak başı USG yaptın, hidronefroz gördün. Belki de perfore olur böbrek kapsülü, işte bu hasta için üroloji görüşü iyi olur, henüz olmamış ama olası perforasyon kayıt altına alınır. Uvula ödemi var ve ACEİ kullanıyor, zor geççek bu ödem belli, steroid/H1H2 blokörü derken hasta hafif rahatladı, uvuladaki ödem az biraz azaldı, adrenalin yapmadın çünkü hasta henüz anafilaksi değil. Bu hasta için KBB görüşü şık durur, bifazik reaksiyonla hasta üst hava yolu tıkanıklığıyla başvurabilir, hatta daha güzeli anestezi konsültasyonudur. Zor havayolu olasılığı cümle aleme bildirilir.
Madem hep karşındalar biraz da yanına geçsinler.