Domuz Gribi Nedir ?

Özet

• Pandemi yarattı (2009) ve şimdi yine karşımızda.
• Aşısı koruyucu.
• Grip yapan diğer virüsler ile semptom benzerliği göstermekte.

Domuz Gribi:

• İlk domuzlarda saptandı ama şimdi insanoğluna bulaştı.
• İnsandan insana bulaşmayı seviyor.
• Hapşırma ile binlerce bulaş damlacığı havaya yayılmakta, asılı kalmakta, pusu kurmakta. Yoldan geçenler huzurla bu damlaları içine çekmekte, sonrasında burnu akmakta. Sadece burnu akmakla kalmayabilir.
• Korunmak en etkili tedavi. El hijyeni, bulaşıcı alanlardan uzak durmak önemli.

Domuz Gribi için Kimler Risk Altında

• Garip bir şekilde gençler risk altında idi, 2009’a kadar. Ama şimdi risk faktörleri açısından sıradanlaştı, diğer virüslere benzerlik göstermeye başladı. Sayalım.

1) İleri yaş (>65)
2) Pediatrik yaş (<5)
3) Aspirin tedavisi ile Reye sendromu yapılan çocuklar
4) Baskılıbağışıklar
5) Gebeler
6) Kronik hastalıklılar (KOAH, kalp yetmezliği, diyabet gibi)

Domuz Gribi Nasıl Bulaşır

• Başta sadece domuzların sorunuydu ama rahat durmadı, insana sıçradı.
• İnsandan insana rahatça geçer, taşıyıcı, konak aramaz. Kendi işini kendi yapar. Genetik çerçevesini kaydıralı çok yol katetti.
• Domuz ve ürünlerini yemekle bulaşmaz.
• Söylediğimiz gibi rahat bulaşıyor ve şu yolları kullanıyor:

1) Hapşırma
2) Öksürme
3) Virüslü alana dokunmak sonra göze, ağıza sürmek.

Domuz Gribi Belirtileri

• Grip olduğun zamanları hatırlaman yeterli.

1) Titreme
2) Ateş (>38©)
3) Öksürük
4) Boğaz ağrısı
5) Akan burunlar
6) Vücut ağrıları (ev taşımış gibi)
7) Halsizlik
8) Bulantı sonra kusma
9) İshal

Tanı

• Vücut sıvıları kullanılır. Burun, boğaz sürüntüsü gibi.

Domuz Gribi Tedavi

• Sağlıklı, normal, güçlü vatandaşlar kendi iç güçleri ile virüsle başa çıkabilir.
• Oseltamivir: Tamiflu 75 mg 2×1, 5 gün, yetişkin dozu, alerji ve böbrek yetmezliği sorgulanmalı, risk grubuna başlanmalı. İlaç başlanan hastalar takibe çağrılmalı, genel durumda kötüleşme olursa hastaneye yatırılmalı.
• Destek tedavi: Uzanın, immün sisteminizi virüs ile baş başa bırakın. Bol sıvı tüketin, fagositlerin hedef organlara rahat ulaşmasını sağlayın. Semptomatik tedavilerden kaçınmayın, zaten yaşanması gereken süreci rahat tüketin.
• Engelleyin: Virüse dur demek sizin elinizde, nasıl mı. Yıllık aşı takibi, sık ve nitelikli el yıkama, başkasının telefonunu, tabletini kullanmama (virüslü topraklardan uzak durun). Hastaysanız hastalığınız ile evde oturun, dışarlara çıkıp bizi de hasta etmeyin. Toplu yeme içme mekanlarından, en azından virüs mevsiminde, uzak durun.
• Gribin atak yaptığı aylar yıllar içinde değişmekte. Ama sorarsanız söyleyelim. Ekim-Mayıs arası ve Ocak ayında risk dorukta.

Sağlık Çalışanı Domuz Gribinden Nasıl Korunmalı

• Risk grubunda olduğunuz için aşılanın.
• Maske takın.
• Domuz gribi ile aynı alanda bulunduysanız Tamiflu’yu 10 gün boyunca kulanın (ilk 48 saat içinde başlamanız önerilmekte).

Sağlıklı bireyler hastalığı yener, ilaçsız, istirahatsiz. Unutmayalım dostlarım, ilaç hastanın durumuna ve risk faktörlerine göre başlanmalı.

H1N1
Cousins S. Death toll from swine flu in India exceeds 2500. BMJ 2015;351:h4966.

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa