Kokteyl Konuşmaları-8
Özet: Bilinen ile bilinmeyen arasındaki karanlık, deniz feneri ile aydınlatıldı.
‘…koşarak çıktı’
Ray Bradbury, SONBAHAR ÜLKESİ
Zorluk: 3/3
N: İzin verirseniz telefonumu kapatayım, bugün beşinci çalışı ve hep ayı konu. Arkadaşım D, yine fotoğraf göndermiş, bakın, siz de inceleyin Dr. L. Ne anlamı var bunların, ışık oyunlarından fazlası değil.
Dr. L: Yakından bakalım, diğerlerini de, tamam, evet, güzel. Arkadaşınız nerede yaşıyor bayan N.
N: Z adasında, duymuşunuzdur belki, kaçakçılar adası deniliyor. Son iki yıldır ada çevresindeki tüm gemilere korsanlar saldırdı.
Dr. L: Yanlış hatırlamıyorsam Z adası İspanya’da. Işık kaynağının ise, 2. fotoğrafta net görülüyor, deniz feneri olduğu anlaşılıyor. Fener ile &+%, >-(, +^%, /(), **%, sembolleri çiziliyor ve devamı da geliyor. İspanyolcada en sık kullanılan üç harf ile şifrede en çok tekrarlanan üç sembolü eşleştirdiğimizde şifre kendiliğinde çözülüyor bayan N. Bilmeyen göz uydurur ve görseller anlamsız şekiller haline bürünür. Aynı kardiyak ultrasondaki yanlış görmeler gibi.
- Perikardiyal efüzyon hataları: Parasternal uzun aks ile görsel temellenir. İnen aortanın posteriorunda plevral efüzyon kalırken anteriorunda perikardiyal sıvı birikir. Travma sonucu hemodinamik bozulmada görsele yansıyan sıvının yeri öylesine önemlidir.
- Ejeksiyon fraksiyonu hataları: Ejeksiyon fraksiyonu normal saptanan bir kalbin halen yetmezliği olabilir. Diyastolik sorunlar kardiyak ultrasonunuza yansımayacaktır. Sol ventrikül dört taraftan taranmalı. Bir köşedeki lokal kasılma kusuru bile kalbin ses getirecek şekilde kasılamadığını tanımlar. Atriyal fibrilasyon veya ventriküler sık ektopik vurular altında terleyen ventrikülümüz ise doğru gücünü hemen göstermez, uzamış prob bakısı altında normal vuruların ortalamasını almak gerek.
- Ventrikül hataları: Apikal bakıda probun yanlış pozisyonu ventrikülleri kıyaslıyamama nedeni olur. Prob yeterice lateral-oblik açıyı yakalayamaz ise tüm hastalarınız Alice’in küçültücü şurubundan içmiş, kuytu köşelerinde gözyaşı selinin gelmesini bekleyen minik kalplilere dönüşür.
- Aort kökü hataları: Kendi kafasına göre takılan bir intima yırtığı çevre yapılar ile anlamlı anatomik bağını kaybetmiş olur, rüzgarda savrulan çarşaf benzeri hareketlenmeler sergiler. Suprasternal pencere destekleyici seçimimiz. Parasternal uzun aksta proksimal aort bollaşmasına torasik aort genişlemesi eşlik ediyorsa, üstüne üstlük suprasternal pencere dalgalanan flepler ile gözlerini dikmiş sana bakıyorsa, Yaşayan Ölülerin Dönüşü filminin setindesin demektir. Emin olamazsan, hemodinamik stabilite koşulu ile, hastayı monitörize şekilde kontrastlı ana gövde arter taramasına göndermen yerinde olur. Diyelim ki karşımızda diseksiyon hadisesi var, kardiyak tamponada neden olan cinsten, bu kan sadece ve sadece dolaşımı desteklemeye yetecek azlıkta perikard çevresinden alınmalı, daha fazla iğne ile kanı bölgeden uzaklaştırmak yalancı lümenin artma/komplike olma nedeni olabilir, lütfen dikkat.
- İnferior vena kava hataları : İnferior vena kava ile abdominal aort karışır. Ven bastırınca çöker, arter çökmez. Ven sağ ventriküle açılır, arter açılmaz. İnferior vena kavaya hepatik venler drene olur, abdominal aorttan ise superior mezenter arter ayrılır gider, geri gelmez. Bir de inferior vena kava, anatomik pozisyon düşünüldüğünde, aorta göre daha sağda kalır.
Dr. L: Deniz fenerindeki görevli gemileri izliyor ve gördüklerini şifreler aracılığı ile kaçakçılara aktarıyor, bu sayede gemiler ganimet oluyor.
N: Bir dakika, evet Dr. L, harfleri yerli yerine koyunca şifre ortaya çıktı. Gemilerin kıyıya uzaklıkları, ne taşıdıkları, silahları ve daha birçok gerekliler.
Dr. L: Unutmayın bayan N, bilinmeyen bilgi uydurulur ve bilinç genellikle yanlışı seçer. Bu karışıklık anlama kavuşmaz ise tüm ada halkı üzülür.
Fısıltılar
Kennedy Hall M, Coffey EC, Herbst M ve şbk. The “5Es” of emergency physician performed focused cardiac ultrasound: a protocol for rapid identification of effusion, ejection, equality, exit, and entrance. Acad Emerg Med. 2015;22:583-93.
Not: 5E (Effusion, Ejection, Equalance, Entrance, Exit)
Dr. Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
Bu yazı Doçent Doktor Gürkan Ersoy Hocamın katkıları ile hazırlandı, kendisine teşekkür ederim
