Halk arasındaki diğer ismi Gidişik dir.
Sarcoptes Scabies Nedir?
Uyuzdan sorumlu organizma bir akar olan Sarcoptes Scabiestir. Bu akar bireyin epidermisinde değişik gelişim evrelerinde bulunur. Burada tüneller yapar ve ardında yumurta ve dışkısını bırakır. Bu akar insanların zorunlu parazitidir ve kişiler arasında deri temasıyla yayılmaktadır. Bu ilişki hem cinsel hem de cinsel olmayan ilişkileri içermektedir.
Kaşıntının şiddeti, yaygınlığı, gece artması ve ailesel özelliği çok tipiktir. El parmak araları, dirsekler, karın, kalça, cinsel organlar, memeler en çok yerleştiği bölgelerdir. Yoğun kaşıntı izleri ve az sayıda böceğin kazdığı tüneller görülebilir. Uyuz tanısı özellikle gece artan şiddetli kaşınma öyküsünün mevcut olduğu klinik bir tanıdır. Bütün ev halkı kaşıntı şikayetinden yakınıyorsa uyuz düşünülmelidir. Klasik fiziksel bulguları parmaklar arasındaki cep boşlukları arasında, intertriginus alanlarda ve fleksiyon katlantılarında bulunan küçük tünelciklerdir. Tünelcikler her zaman görülmeyebilir. Sadece ekskoriyasyon ve impetiginizasyon bulunabilir. Lezyonları atopik dermatitteki lezyonlardan ayırmak güç olabilir. İleri olgularda fazla miktardaki akar yükü kabuklu veya Norveç Uyuzuna yol açabilir veya sonuçlanabilir. Bu durum sadece sakat olan ve bağışıklıkları baskılanmış bireylerle görülür. Uyuz tanısı akarın veya yumurtasının deri parçaları içinde mikroskobik olarak gösterilmesiyle konabilir.
Tedavi:
Yetişkinler (gebe ve emziren kadınlar hariç) ve büyük çocuklar için tedavide %5 permetrin kremi kullanılmaktadır. Baştan ayağa kadar bütün vücudu kapsayacak şekilde ilaç sürülüp 8-12 saat süre beklendikten sonra duş ile yıkanır.. Bütün giyecekler ve yatak takımları kalan akarları öldürebilmek için sıcak suyla yıkanmalıdır. Alternatif tedavi lindan krem veya losyonları içermektedir. Uzun yıllardır kullanılmaktadır ve etkindir fakat lindana dirençli uyuzlar mevcuttur. Aynı zamanda yaşlı ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda veya normal bireylerde tekrarlayan kullanımlarında tehlikeli merkezi sinir sistemi yan etkileri olmaktadır. Petrollü Sülfür %6 ise bir başka tedavi seçeneğidir. Krotamiton %10 krem bir birini takip eden iki gece kullanılıp son uygulamadan 24 saat sonra yıkanılabilir.
Çocuklar,Bebekler, 10 yaşın altındaki çocuklar ve gebe veya emziren kadınları tedavi için permetrin %5 krem, krotamiton %10 krem veya sülfür ve petrol içerikli ilaçlar kullanılabilir. Lindan preperatları kullanılmamalıdır.
