Kimyasal Göz Yanıkları

Gözün kimyasal yanıkları

Gözün kimyasal yanıkları hemen tedavi gerektiren göz acillerdir. Tipik olarak, gözün kimyasal yanıkları endüstriyel ortamlarda, laboratuarlarda veya akü patlaması, kimyasal madde ile saldırı veya kaza sonucu oluşmaktadır. Otomobil kazasında hava yastığı patlaması sonucu yüze kimyasalların yayılması sonucu da gözlerde kimyasal yanıklar oluşabilir.

Göz yanıklarının erken belirti ve bulguları; göz yaşarması, sıyrık, kızarıklık, ağrı ve blefarospazmıdır. Konjoktiva ciddi olarak hasar almışsa, iskemi ve damarsal yapıların hasarına bağlı soluk görünebilir. Aynı zamanda kornea epitelinin şişmesi, ön kamaranın soluklaşması, pupiller dilatasyon ve korneal ülserasyon oluşabilmektedir. Eğer kimyasalların yapısı bilinmiyorsa, asit veya alkali madde varlığını tespit etmek için pH kağıdı kullanılmalıdır.

Gözün asitle yanıkları; 

Asit maddeler pH’ı değiştirirler, ortaya çıkan hidrojen molekülleri, oküler yüzeyide proteinin denatürasyonu yaparak zarar verir.  Kornea tipik olarak buzlu cam gö­rünümünü alır. Çöken proteinler, bariyer etkisiyle lokal tamponlama yaparak asit penetrasyonunu sınırlandırır. Birçok olguda asit yanıklarına ikincil gelişen hasar hızlıdır ve temas alanı ile sınırlıdır. Gözün arka segmenti hasardan nadiren etkilenir ve genellikle hücre parçalanması ve doku yumuşaması gibi geç etkiler görülmez.

Alkali Göz Yanıkları;

Alkaliler, asitle göz yanıklarına göre daha ciddidir ve daha sık görülür. Sonuçları daha feci ve göze hoş görünmeyen özelliktedir. Genel olarak, alkalinin pH’sı ne kadar yüksek ise hasar o kadar fazladır. Kısa süre içinde, güçlü alkali tüm dukusal yapıların yıkımı ile birlikte kornea, ön kamara ve retinaya nüfuz eder böylece tam körlüğe neden olur. Ciddi kemozis, ağarmış kornea, iris veya lensin görüşünü engelleyen opasifiye bir kornea oluşabilir.
Hatta alkalini madde penetrasyonu saatler veya günler sürebilir ve sonuçta glob perforasyonu ile sonuçlanır. Konjunktiva, sklera kan damarları, ön kamaranın toplayıcı venleri hasarlanabilir, ikincil glokoma yol açar. Çevredeki dokunun ikinci ve üçüncü derece yanıkları yanığı komplike hale getirebilir îris ve silier cismin kronik inflamasyonu (iridosiklit) ve lens ve iris arasındaki yapışıklıklar (posterior sineşi) göz yanıklarının olası komplikasyonlarındandır. Göz yanıklarının diğer komplikasyonları ektropiyon (göz kapağı deformitesi), katarakt oluşumu, korneanın skarlanması ve belirgin revaskülarizasyonu, göz kapağı ve glob arasında yapışıklıkla sonuçlanan bulbar ve palpebral konjunktivanm skarlanmasıdır (simblefaron).

 Göz yanıklarınında Tedavi:

Göz yanıklarının tedavisine hemen başlanmalıdır. Acil tedavi olay yerinde, nakil esnasında ve hastanede gözün sürekli ve bol su ile yıkanmasıdır. bu işlem için özel göz irrigasyon kitleri kullanılabilir. Minimum tedavi genellikle her göz için 30 dakika boyunca 1 ila 2 L NS ile sürekli irri gasyondur.
Nötralize edici maddeler kullanılmalıdır. Asit yanıkları alkali yanıkları kadar bol hacim veya tedavi süresi gerektirmez.
Ciddi alkali yanıklarının tedavisi için, bazıları tarafından sürekli irrigasyon, 24 saat veya daha uzun önerilmektedir. İleri irrigasyon ihtiyacını saptamak amacıyla konjunktival kesenin pH’sının 7.4e dönüp dönmediğini kontrol etmek gerekir. İrrigasyon esnasında, ciddi orbikülaris spazmı olabileceğinden göz kapağının elle veya retraktörlerle açık tutulmalıdır. Göz kapakları ters yüz edilmelidir. Özellikle irrigasyona iyi yanıt vermeyen pH’larda, partiküler herhangi bir maddeyi uzaklaştırmak için ıslak pamuk aplikatörlerle forniksler süpürülmelidir.
Vazokonstrüktör olduğu için fenilefrinden kaçınılmalıdır.
Suni gözyaşları ve merhemler kullanımı ağır yaralı gözler için önemlidir.
Askorbat, oral ve topikal hem de kolajen fibrilleri sentezinde yardımcı olur.
Topikal steroidler yeni epitel hücre büyümesini ve oküler yüzey yenilenmesini kolaylaştırmak, oküler yüzey inflamasyonu azaltarak fayda gösterir.
Epitel kusurlar ve kornea yaralanması nedeniyle,  göz enfeksiyonu önlemek için profilaktik lokal antibiyotiklerin kullanılması gerekmektedir.
Orta ve ağır yaralanmalar nedeniyle sık sık ön kamara inflamasyonu ve kollajen fibril kısalma GİB artış uyarır. Bu durum sulu baskılayan, özellikle oral karbonik anhidraz inhibitörleri ve topikal beta-adrenerjik bloker ile en etkin tedavi edilir.
İltihaplı gözleri sık sık  siliyer spazm nedeniyle ağrılı olabilir. Bu spazm nispeten uzun etkili midriyatik, sikloplejikler tarafından engellenebilir. Şiddetli kimyasal yaralanmalarda, ağızdan ağrı kesiciler hastayı rahatlatmak için gerekli olabilir.
Kornea yanıkları için acil göz konsültasyonu gereklidir.

Tedavide Verilecek İlaçlar