İlk Parşömen
‘Canımızı zor dışarı attık’
Nurgün Koç, TÜRK KÜLTÜR TARİHİ İÇERİSİNDE KÖY ENSTİTÜLERİ
Baskı
Ş: Bana kitabı kaybettiğini mi söylüyorsun.
M: Hayır efendimiz, çalınmış, Lectiesmortus‘u çalmışlar.
Ş: O zaman kimin çaldığını da biliyorsun, değil mi.
M: Kalima aldı efendimiz. Tolifoy görmüş. Hem de kendi gözleri ile.
Ş: Senin gözlerin fazla o zaman.
M: Lütfen bana zarar vermeyin. Kalima’yı yakaladık, elimizde. Binbir işkence ile dilini çözeceğiz efendimiz. Lectiesmortus’u bulucam, sadece biraz bekleyin.
Ş: Sana üç güneş vakti izin veriyorum. Eğer bulamazsan Kalima’nın yerinde olmak isteyeceksin.
M: En derin hürmetlerimde efendimiz, ben, sonsuza kadar kuklanız.
İlk Parşömen
- Batın Sıvısı: Travma hastasında FAST var, www.aciltıp.com TOST diyor. Yatak başı TOST kadar lezzetlisi yok. Batındaki en derin alan ve sıvı ilk toplanıyor. Yalnız unutmayalım pıhtılaşırsa morrison kanı bazen gözükmüyor.
- Sıvı Perikard: Perikardiyal tamponad, kardiyak rüptür. Korkunç tanılar, tınıları bile iç gıdıklayıcı. Travmatik olmayanları mı. Al sana o zaman malignensi, üremi ve romatoloji. Arrest hastan var ve nabızsız elektriksel aktivite mi. Ee, ne duruyorsun prob ile bak bakalım kalp çarpıyor mu.
Kese: Duvarın kalınlığı 4 mm’i geçerse, içinde taş veya çamur olursa, üstüne prob ile bastırdığında hasta ters ters sana bakarsa, çevresinde sıvısı veya havası varsa bu kese sorunludur üstadım.
- Renal Kolik: Taşı göstermede 64-75% sensitivite yakalasa da cihaz hidronefroz konusunda martılar kadar sessiz kalıyor. İyi su içmiş hastada görsellik gücü artıyor ancak kontrastsız batın tomografisi taşlar için birebir deniliyor.
- Ektopik İnsanlar: Altı hafta ve üstü gebelikte beklenen kan B-HCG düzeyi 5000 mIU/ml civarı dostlarım. Bu düzeyde batın aynalı prob teması ile doğmamış bebek görülebilmekte, kalp atışı ile. Ancak alttaki resimde iki kalp görülebilir ve anneninki de sayı alırsa toplam üç olur. Heterotopik gebelik 30,000 gebelikte 1 görülür ve görüldü mü de korkun derim.
- Aort: Aort boyutu 5 cm ve üstü ise anevrizma ile karşı karşıya olabilirsiniz. Bu sayı beş yıl içinde %25 damar patlama riskini bereberinde getiriyor. Örnek hastamız şekilde. Hem transmural trombüsü hem de artmış çapı (60.3 mm) ile.
- Derin Ven Trombozu: Ne tatlı olurdu di mi. Radyologsuz derin ven trombozunu tanılasak. Vakit kazanmak için D-Dimer istemesek. Hastanın baldırlarını habire sıkıp sıkıp durmasak. Femoral venden probu sürtmeye başla. Damarı komprese ede ede git. Lümen çökmesi gözlemliyorsan gülüver. Baktın damar inatla proba karşı geliyor, içindeki trombüs sana el sallıyor o zaman, derin ven trombozu ile karşı karşıya olduğunu bil.
Cilt
Konuşulması gereken acilde USG kullanımının uygun olup olmadığı değil, USG’nin neden bu kadar uzun süre acil servis dışı bırakıldığı. Gavur eline çoktan probu almış, hastada bakmadığı yer kalmamış. En son akciğere başladılar ve planda daha neler var. Sağlıkçının stetoskopu olan bu cihazı öğrenmemiz gerekmekte dostlarım. Birkaç genel bilgiyi çoktan yazdık bile. Hasta tatminini arttıran, klinik içi ışık veren, hızlı ve kolay bir uygulama. Devam yazılarda hastane dışına çıkacağız ve anlatımımızın rengini hafifçe değiştireceğiz. USG benden uzak dursun demeyin de öğrenmeye başlayın kaptanlar. Fizik muayenenin parçası olan bu yaklaşım elinizin altında terlesin.
Işıklar
1) Holmes JF, Harris D, Battistella FD. Performance of abdominal ultrasonography in blunt trauma patients with out-of-hospital or emergency department hypotension. Ann Emerg Med 2004 Mar;43(3):354-61.
2) Kendall JL, Shimp RJ. Performance and interpretation of focused right upper quadrant ultrasound by emergency physicians. J Emerg Med. 2001 Jul;21(1):7-13.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
