Atipik göğüs ağrısı
Almanların Doppelganger dedikleri durumu yaşadım!
Nasıl mı?
İnanın hiç beklemediğim bir anda karşıma Doppelganger denilen ikizim çıktı! Çok şükür tam olarak ikinci benime, diğer bir değişle, ikinci kişiliğime rastlamamıştım, demem o ki aynı yaşta değildik. Gerçi bir arkadaşım birkaç ay önce ikinci benliğimi Alsancak’taki bir kafede gördüğünü, birkaç laflama sonrası yanımdan ayrıldığını söylemişti. Enteresan bir şekilde karşıma çıkan ve Doppelganger olduğunu düşündüğüm kişinin görünüşü çocuktan farksızdı. Doğduğu zaman yaşının seksen olduğunu, yaşadığı yıllar boyunca gençleştiğini anlattı. Ak sakallı bir dede olarak doğması ona geriatrik yaş grubundaki hastalıklarla mücadele etme yetisini kazandırmış.
Bana geriatrik yaş grubundaki göğüs ağrısı tüyolarından bahsetti ve kabul etmem gerek; Spil Dağı eteklerine kurulmuş kulübesinde ikram ettiği çay çok lezzetliydi.
Göğüs ağrısı yok mu?
- Bazı hasta gruplarındaki akut koroner sendrom (AKS) tanısı klinisyeni zorlar.
- Tipik dediğimiz semptomlar (sol kola yansıyan ezici/baskı şeklinde substernal göğüs ağrısı) çok uzaklarda kalmıştır.
Atipik
- Akut koroner sendromlu senil hastalarda dispne/terleme/bulantı/kusma ve senkop, göğüs ağrısı olmadan, görülebilmektedir. Hemen hemen %45-50 oranında senil AKS hastalarında göğüs ağrısı yakınması yakınma sözcüklerine dönüşmüyor. İleri yaşa bir de kadın cinsiyet/HT/DM/KKY eklenmesi durumda sessiz sedasız ana koroner tıkanıklıkları karşımıza çıkabiliyor.
Tanı gecikiyor
- İlk EKG bir türlü çekilemiyor da ondan!
- Bu noktada en önemli değişken hastane öncesi EKG’nin tanısallığı. Paramedik arkadaşlarımızın klinik şüphesiyle görselledikleri EKG’nin önemi büyük. Süratle hareket eden kapalı bir kutuda (ambulans) sağlıklı EKG’ler çekmek zorlaşıyor. Tam da bu noktada hastane öncesi kardiyak USG ile (duvar hareket kusurlarını görerek) AKS tanısına yaklaşabilirler ve böylece erken invaziv yaklaşımdan fayda görebilecek hastaların hastaneleri doğru seçilebilir.
Üstelik prognoz daha kötü
- Dediğimiz gibi, atipik AKS’lerin prognozu daha kötü. Tedavisiz kalmak veya geç tedavi edilmek, altta yatan hastalıklar gibi değişkenler mortaliteyi arttırabiliyor. Aspirin/statin/beta bloker/trombolitik/PCI gibi hayat kurtarıcı yaklaşımlar unutuluş raflarında bekletiliyor.
- STEMI atipiklere (göğüs ağrısı yok diyelim) fibrinolizis/PCI yapılma oranı %37 iken, bu oran tipik STEMI’lerde %67. Beklenildiği gibi atipik koronerlerin mortaliteleri hem kadın hem de erkek hasta grubunda daha yüksek ve ironik bir şekilde ileri yaş atipik AKS erken invaziv girişimden son derece fayda görüyor.
- Özetle; ileri yaş grubundaki senkop/bulantı/kusma/dispne göğüs ağrısı olmasa bile AKS olabilir, bu hasta grubunda EKG eşiğiniz düşük olsun, erken invaziv yaklaşım anlamlı biçimde faydalı.
AKS
PMID: 29043079
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
