Belirtilerden Tanıya Giderken

Belirtilerden Tanıya Giderken

- Bölüm: Dahili Aciller
1831
1

Semptomlar 

‘Hedef birlikteliği’

Sözlük

Ne Yukarıda

Gidilip de dönülemeyen var, içilip de bitirilemeyen, yenilip de doyulamayan ve sevilip de görülemeyen ancak bakılıp da görülemeyen olmaz dostlarım acilde, izin vermezler. Tek semptomdan tanıya gidilmez demeyin de dinleyin. Basitliklerin nasıl patoloji barındırdığına tanık olun.

  • Taşikardi: İyi huylu nedenlerden tutun da nemrut olaylara kadar kalbi birçok şey hızlandırır. Pulmoner emboli sinüs taşikardisi ile karşınıza çıkarken, sevdiğinden ayrılan da kalp çarpıntıları ile gelebilir acile. Tabloyu bir bütün olarak değerlendirmek taşikardinin gizini tanılar.
  • Hipotansiyon: Keşke herkesin parası olsaydı da dopamin tablet yutabilseydi ama çember öyle dönmüyor. Basit bir idrar yolu enfeksiyonuna hipotansiyon eşlik ediyorsa bu hasta sepsis çarkları içine sıkışmış olabilir.
  • Bel ağrısı: Özellikle çapa yapmış ninelerin kusurudur. Teyzemiz sizden dikloron istiyor olabilir. Olmaz olmaz demeyin bakarsınız yıllanmış anevrizması bu sefer disssssssseke oldu.
  • Ateş ve baş ağrısı: Binlerce baş ağrısı nedeni var ve hepsini acilde açıklama gerekliliği yok. Ancak bilinç bozukluğu+baş ağrısı+ateş toplamına dikkat etseniz iyi olur. Belki de hasta beyin kürelerinden bir tanesini omuriliğe doğru göndermeye hazırlanıyor.
  • Ter: Ter her yer, her yer ter. Alnı ter, göğüs kafesi ter, sırtı hücum ter. Bu ter hangi organdan geliyor. Koroner tıkaçların belirtisi olmasın bu ter.
  • Yaş: İnsanoğlu artık yaşlanabilmekte. Taş devrinde otuz üç yaş kadına nine denirken şimdilerde hayata başlamanın tanımı. O halde yetmiş beş yaş amcanın karnı ağrıyorsa akla hemen mide ekşimesi yapan gastrit mi gelsin, yoksa sigmoid volvulus mu.
  • Kadın: Kadınlar farklılar. Erkeklerden farklılar. EKG’de derin ST depresyonu vardır ama koroner anjiyo Elazığ’nın yaylaları gibi havadar çıkar. Lateralizan defisitleri Malatya’dan gözükür ama difüzyon MR çekersin tüm damarlar körpeciktir. Maddenin başında dediğimiz gibi, kadınlar farklıdır.
  • Kronik Hastalık: Kronik hastalık insanı erişteye çevirir. Hastanın giderek hemoglobini düşer, halsizleşir, umudu azalır ve sinirlenir. Bu şartlar altında semptomlar yamulur. Atipik klinik bulgular sizi gözler. Diyabetik hastanın bacaklarım yanıyor demesi sonrası çekilen EKG’sinde inferior MI çıkması gibi.
  • Öykü: Öykü alamama günümüzün hastalığı. Bırakın yabancı dil sorununu Türkçe bile anlaşamazsınız. Hasta üç ve daha fazla semptom tanımlıyor ise muhtemelen hasta değildir. Tam olarak neresi sorusuna her yerim yanıtı sizi korkutacağına sevindirsin. Bir örnek:

Doktor: Teyze neyin var? Teyze: Nesim yok ki!

  • Göğüs ağrısı: En korkulan semptom. Bir kere intörn isen mutlaka EKG çekeceksin. Bu en az üç dakika demek. Elektrot eksik ise bulacak, cihaz bozuk ise çalışanına ulaşacaksın. Bununla da bitmedi. Elektrotları hastaya ters yapıştırdığın için koroner yoğun bakıma yatırılan hastayı tekrar acile getireceksin. Tüm bu kelimelerin yanında atipik göğüs ağrısından tipik olanına hepsi önemli kaptanlar, itina ile.
  • Nefes darlığı: Anne karnında nefes olayı yok. Bunu biliyoruz. Fetus size gelip nefes darlığım var dese, hiç umursamaz, hemen taburcu edersiniz, zaten ne kadar uzağa gidebilir ki. Ama nefesi dar ileri yaş hastaya mutlak EKG gerek. Bakarsın ST’ler köpek görmüş kedi gibidir.
  • Bilinç bulanıklığı: Kafa vücudun tepesinde. Bu şu demek: En değerlisi. Değerli ki yukarı konmuş. Bu nedenle bunun bulanması hiç istenmeyendir.
  • Yürü-Konuş-İç (meyen): Onlar Walk-Talk-Drink diyor. Yürüyemeyen, konuşamayan ve içemeyen hastayı acilde muhafaza et anlamı taşıyor. Bu pratik bilgi birçok alanda işe yarıyor.
  • İleri yaş teyze: Bu özel maddemiz. Nöbette yorulmuş, tükenmiş, gerilmiş olabilirsin. İleri yaş teyze bul ve onunla birkaç dakika konuş. Göreceksin, bütün stresini o tatlı, anlayışlı, yumuşak teyze alıp götürecek. Hasta olmasına rağmen.

Ne Aşağıda

Evet üstatlar, semptomlar değerli midir sorusu bu yazıda karşılandı. Kontrastlı tomografilere, rezonanslı görüntülere gerek kalmadan basit belirteçler ile tanıya gidilebilir. Bu pratik yaklaşım size enerji, güven ve huzur olarak dönecektir.
 

Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ

cagdas ice

1 Comment

  1. A piece of erditiuon unlike any other!

Yorumlara kapalı