‘Herhalde liseye gidince bando şefi olursun’
2-0
liç
Ona sırılsıklam aşık, evet ve bu doğru. Üstelik aşık olduğu kız çilli mi çilli, yüzü, gözlerinin çevresi, burnunun ucu bile. Çillerin olmasaydı en az üç kat daha aşık olabilirdim sana dedi. Bunun üzerine kafeye gidip düşünmeye başladılar, çillerden kurtulma planları yaptılar. Öyle çok düşündüler ki karmaşa çıktı kasabada, insanlar korktu kaçtı. Sonunda anladılar, asıl sorunun çilde olmadığını.
Sorun kafalarının içindeydi.
| Bol oksijen |
| Burun, boğaz, boyun bakısı |
| Karboksihemoglobin düzeyi |
| IV sıvı miktarı |
| Rabdomiyoliz var mı |
Olgu
- 48 yaş, erkek, yanan evde bulundu
- Bilinç kapalı, ne bir söz, ne de kelime
- Dudak, boğaz, boyun yanmış, satürasyon %88, tansiyon sayı oluşturmuyor
- Hastane öncesi tıpçı oksijen başlıyor
Riskler
- Hava yolu ödemi
- Göğüs kafesi restriksiyonu
- Karbonmonoksit yangını
- Hipovolemik şok
- Kompartman sendromu
- Rabdomiyoliz
Hastanede
- Karboksihemoglobin %60 saptandı
- Endotrakeal entübasyon
- Satürasyon (%99), kulak asılmadı, yanlış doygunluk olarak yorumlandı, doğru yapıldı
- Yerinde PA akciğer çekildi, göğüs (bronkoskopi) ve plastik cerrahisi (eskaratomi) konsültasyonları istendi
Karboksihemoglobin bakıldı
Şok önleme
- Parkland hesaplandı: 4 ml x kg x toplam yanık alan % (el ayası vücudun %1 dir)
- Sıvının yarısı ilk 8 saat, kalanı 16 saatte
- Örnek: 4 x 70 kg x %30: 8400 ml, 4200 ml ilk 8 saat, 4200 ml 16 saatte
- İdrar çıkışı > 0.5 ml/kg/saat olmalı
Uzun vadeli riskler
- Pnömoni
- Hiperkalemi
- Akut böbrek yetmezliği
- Rabdomiyoliz (metabolik asidoz, hiperkalemi, hiperfosfatemi, hipokalsemi, hiperürisemi, kreatin fosfokinaz x 5, myoglobinüri (%50-75 hastada), IV sodyum bikarbonat verilmeli arteriyel pH < 7.5 ve bikarbonat < 30 ise.
- Akut stres ülseri (Curling)
Sor bana pişman mıyım
J Burn Care Res. 2019 Jan 1;40(1):112-119. doi: 10.1093/jbcr/iry058.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
