Sevgililer günü
Bilginize
Olanı var olmayanı var. Gerekliliği soru işareti olan günlerden biri. Ticari kazanç üzerine kurulmuş yapaylık içerir. Çiftler birbirlerine sevgililer gününün ne kadar gereksiz olduğunu defalarca söylese de taraflar hırsla o güne hazırlanır. Bir de madalyonun eski sevgili yüzü vardır. Barışma bahanesi sunmak için dört dörtlük fırsattır. Sevgililer gününde acil servis hasta populasyonu o kadar değişir ki, acil servis çalışanı kendini Brezilya-Arjantin ortak yapım pembe dizide hisseder. Bu yazıda sevgililer gününde acil servise başvurması beklenen hasta tipleri maddeler halinde okuyucu ile paylaşılacaktır.
- Başarısız sevgili kırığı: Terk edilmek acıtır. Erkek terk edilir edilmez derhal bir yerlere yumruk atmak ister. Çoğunlukla sağ elini sert bir cisme vuracak ve elinin beşinci parmağını kıracaktır. Bu kırığın gerçek adı Boksör değil, TerkEdilen kırığıdır.
- Sürprizler: Şampanya kadehinin dibine veya tatlının içine gizlenen tektaş yüzüğü romantik bir şekilde bulmak yerine, heyecandan tek yudumda yutanların başvurusu sizi şaşırtmasın. Hasta nefes darlığı ile panik halindedir. Endoskopi uzmanına ihtiyaç duyulur. Kırık diş riskiyle karşı karşıya kalınır. Yüzük yutulmasa bile, kadehi kafasına dikerken o sert metalin ve pırlantanın dişe çarpma ihtimali oldukça yüksektir. Diş kırılması, evlilik teklifi gecesinin ambiyansını saniyeler içinde yok eder. Yapış yapış bir sunum yapmaya gerek yoktur. Yüzük fark edildi diyelim; şampanyanın içinden o yüzüğü çıkarmak, peçeteyle kurulamaya çalışmak ve parmağa yapış yapış bir metal takmak vizyondaki o kusursuz anın karizmasını çizebilir. Teklifi yapanın stresi her an gündemdedir. Karşısındaki şampanyayı yudumlarken “Acaba yutacak mı?”, “Ne zaman fark edecek?” diye düşünmekten anın tadını çıkaramaz.
- Hipotermik Romantizm: Sevgilisinin camının altında, elinde devasa bir pelüş ayıyla kar veya sağanak yağmur altında sürpriz için saatlerce bekleyip zatürrenin kıyısından dönenler acile başvurur. En azından bu kararlı duruşunuzu videoya çekin. Sizi görmeyen sevgiliye sonra gönderirsiniz.
- Beklenenden daha çok hasta yakını: Ülkemizde hasta yakını adında bir kurum vardır, bu kurum çoğunlukla kendi sorunlarını içinde barındırırken bazı durumlarda işlevsel olabilir. Özellikle sevgililer gününde hasta yakınları sayıca artış gösterme eğilimindedir. Özel gün kendi kalabalığını yaratır.
- İlaç alımı: Henüz terk edilen kızımız renk renk, çeşit çeşit hap yutar. Ama kendine zarar vermek için değil, dikkat çekmek için. Genellikle içildiği söylenilen miktarın yarısı alınmıştır. Erkek arkadaşa beraberlik çağrısının ilkel formudur.
- Mortalitede azalma: Tabii ki bilmsel bir iddia değil, siz arttırılmış dikkate devam edin ama en azından bu günü atlatalım sonrasına yarın bakarız diyebilir mortalite. Duygusal beklenti ölümü kovar derler…
- Akmış makyaj: O ağır makyaj gözyaşı liderliğinde akarak tüm yüzü kapatır. Nasıl travma hastalarında kanlı alan temizleniyor ise yüzdeki tüm makyaj da aynı şekilde temizlenmeli, altından çıkabilecek patolojiler gözden kaçırılmamalıdır.
- Atipik semptomlar: Garip semptomlar günüdür. Ayak başparmağı ve burun aynı anda zonklar ve buna boğazda seğirme eşlik eder. Üç ve üzeri atipik semptom varlığında hastaya ‘Onu seviyor muydun?’ diye sorun. Gözyaşları sel gibi akacak, rahatlama süzülerek gelecektir.
- Yalnızlığa övgü: Yalnızlık felsefesi doruklardadır. Ben tek başıma bir gücüm, kimsenin kimseye ihtiyacı yoktur, öldürmeyen şey güçlendirir, herkes kendi için yaşar gibi aforizmalar duvarlara yazılır, hasta öykü arasında size de bu tip filozofsu açıklamalar yapabilir.
- Dokunmatik ekran mağdurluğu: Ortada fiziksel bir yaralanma yoktur ama anlamsız bir anksiyete söz konusudur. Çarpıntı, göğüste baskı ve terlemeyle acile başvuran yalnız hastanın asıl problemi şöyle açıklanabilir. Eski sevgilinin instagram hikayesine bakarken akan gözyaşı yanlışlıkla kalp emojisini hedeflemiş, ortaya istenmeyen beğeni çıkmıştır. Tıpta bu duruma henüz bir ICD kodu verilmemiştir ancak supraventriküler taşikardi yarattığı söylenir.
- Alkol: Alkol kendine zarar verme yollarından biridir. Üstüne üstlük yasaldır, her bakkalda bulunur. Mutluyken daha mutlu, mutsuzken daha mutsuz yapar. Önerimiz terk ettiyseniz için, terk edildiyseniz içmeyin.
- Yaş duyarlılığı: Demografik veridir, ek hastalık ana yakınma derken yaştan da bahsedilir. Ama garip bir biçimde özellikle sevgililer gününde hasta yaşını sizden duyduğu anda irkilebilir, yüzünüze ters ters bakabilir. Siz herhangi bir mesaj vermediğinizi sadece yaşla ilişkili olası hastalık algoritmasını aktiflediğinizi söyleyin, sosyal mesaj vermiyorum da diyebilirsiniz.
- Elbiseler: Hastalar malum gün acil servise Elizabeth Hurley gibi giyinmiş gelebilir. Semptom ile elbise arasında uçurum vardır. Ağır parfüm kokusu, yepyeni elbise ve ağrıyan boğaz üçlüsünü doktor zihni herhangi bir zemine oturtamaz.
- Risk: Sevgililer gününde erkek risk alan davranışlar sergileyebilir. Yüksekten atlama, kasksız motosiklet kullanma, tekmeliksiz maça çıkma, sigaraya başlama bunlardan birkaçı. Dürtüler baskılanmak içindir ve baskılanmalıdır.
- Kıskançlık: Eski taze sevgili sevgililer gününde beyinde zonklar durur. Kıskançlık en üst seviyededir. Kıskançlık tabloları zihinde tiyatrolarını oynar, yanarak düşen at arabası içinde iskeletler dans eder.
- Bekleme salonu terapisi: Normalde acilde sessizce veya endişeyle sırasını beklenen o koltuklar, aniden çift terapisi alanına dönüşür. Ufak bir burkulma veya kesi için gelinmiştir ama arka planda duygusal tartışma fısıltıları duyulur.
- Anlamsız coşku: Günün özelliklerinden biri de çiftlerdeki anlamsız mutluluktur. Acile başvuran hasta yüzünde bayık bir tebessümle sorulara içten yanıtlar verir. Mutluluk sendromunun etiyolojisinde sevgililer günü olduğu bilinmelidir.
- Ticari gün: Herkes bilir ticari gün olduğunu. Bir hafta önceden çiftler günü yerer durur. Hiçbir hediye istenmediği söylenir, reklamlardaki duyurular eleştirilir. Ama büyük gün yaklaştıkça bu tip konuşmalar azalır ve o gün sevgi sözcükleri eşliğinde ticari pahalı hediye kızımızın sırtına erkeğin elleriyle konulur.
- Bütçe dostu hediye alerjisi: İnternetten çok uyguna buldum denilerek alınan o gümüş görünümlü metal alaşım kolyeler ve yüzükler, deride harita gibi kızarıklıklar ve kaşıntı yaratır. Hasta acile hem nefesi kesen anafilaksi, hem de hediyenin imitasyon olduğunun anlaşılmasının yarattığı dayanılmaz ağırlıkla başvurabilir.
- Sevgilisi olmayanların nöbeti: On dört şubatta nöbet tutan acil servis çalışanlarının çoğu ya kronik yalnızdır ya da taze terk etmiş(edilmiş)tir. Bu nedenle dengeleyici mekanizmalar yoğun biçimde devrededir. Kızlar çok güzel kokar ve görünür. Erkekler canlı ve fittir. Aslında o gün acile başvuran hastalar karşılarında bakımlı ve güzel insanlar görecekleri için şanslıdır.
- Tedavi yanıtı: Tedavilere bir türlü yanıt alınamaz. O nemrut mide bulantısı geçmez. Metpamidler (zehir sökücü), dikloronlar, hatta kontramallar havalarda uçuşur ama ağrılar bulutların uzattığı kancalar gibi acilde dolanır durur.
- Çift çift: Garip bir biçimde acil servis o gün çiftlerle dolar. Sanki insanlar mitozla çoğalmaktadır ancak diploit hücre aşamasında kalınmıştır. Bir kişi sandığınız hastanın hemen yanından ikinci aksi cinsiyetlisi çıkar. Ayırmayın onları, öyle kalsınlar.
- Kanıt: Sevgililer günü, beraberliği dosta-düşmana kanıtlama günüdür. Haftalardır evde oturan, sosyallik alışkanlığı olmayan çiftimiz o gün harıl harıl sokaklarda dolanmaktadır. Acil serviste görsel medya için bol bol kanıt fotolar çekilir, arşivlenir, paylaşılır. Üstelik zor iştir bu, birçok koşul ister yan yana foto çekmek. Bir kere telefon kapsama alanı içinde olmalı çünkü çekilen foto hızlı bir biçimde, az biraz filtre eşliğinde, sosyal medyaya servis edilmelidir. Sonrasında sedye/serum seti/damar yolu üçlemesi resim içine hapsedilmelidir ki bu en keskin sniper nişancılarının bile hizalayamadığı düz çizgilerden biridir.
- Telefon ve serum şişesi: Sedyede yatan, damar yolu olan hastanın elinde heyecanlı konuşmaların yapıldığı cep telefonu olur. Hatta sedyesinin olduğu yerden telefon çekmiyor ise eline serum şişesini alıp acilde konuşabildiği bir yere giderek telefon görüşmesini sürdürür. Ayaklı serumlular günüdür.
- Duygusal anlar: Sadece kötü hissetme değil mutlu olmak da hastamızı acile düşürür. Beklenen arkadaşlık (hatta evlenme) teklifini alan hasta serotonin sendromuyla acile gelir.
- Birinci derece romantizm yanığı: Kusursuz bir ambiyans yaratmak adına yemek masasını, sehpayı ve hatta evin koridorlarını o minik tealight mumlarla donatmanın bedeli olur. Alev alan gömlek kollarından tutun da saç uçlarının tutuşmasına kadar geniş bir travma yelpazesiyle karşılaşılabilir.
- İlgi göster bana: İlgiyi çekmek için ideal gündür. İstediği odaklanmayı güncel hayatta bulamayan hasta acil servise başvurarak aşkının hedefini sedyede hemen yanı başına oturtur. Fısır fısır konuşmalar alır başını gider.
- Sevgili acile gelinceye kadar: Birde bakmışınız o geçmeyen yakınmalar bir anda sonlanmış. Sevgilinin gelişi yoktan var edilen yakınmaları söndürmüş.
- Ağlama nöbetleri: Hasta yakınmalarını anlatırken bir anda gözyaşlarına boğulur. Ne olmuştur bu hastaya. Yan ağrısı, mide bulantısı bu kadar mı can acıtmaktadır. Aşk hayatı beklentilerinin karşılanmaması boncuk boncuk yaşların nedenidir.
- İzinsiz terk: Sevgililer günü hastaları genellikle kliniği izinsiz terk eder. Amaca ulaşıldıysa mutlu, ulaşılamadıysa hışımla gider.
- Sahte kahraman sendromu: Sevgilisinin yanında alfa rolü oynamak için sokaktaki evcil görünen köpeği sevmeye çalışırken ısırılan veya masaya yan bakanları tek darbede nakavt eden/edilenlerin günüdür. Hasta, fiziksel acısından çok karizmasının çizilmesinin verdiği o derin sızıyla kıvranır. Pansuman yapılırken bile dik durmaya çalışır ve “Sen bir de karşı tarafı gör” savunmasını yapar.
- Yaş popülasyonu: İleri yaştaki hastaların tedavisinin yapıldığı acil servisler sevgililer gününde yaş ortalamasını kaybedebilir. Ecnebi korku filmlerindeki gibi çeşit çeşit yaşta hastalarla dolar.
Kaynak
2006-2026 acil servis günlükleri
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
