‘Aklın bilmediğini göz göremez’
Kör Haham
Bilginize
Kalbi duran hastayı canlandırır, ciğeri sönmüş hastaya tüp takarsınız; hastanın havayolunu tıkayan yabancı cismi çıkarır, zehirlenen hastanın hayatını kurtarırsınız ve tebrik alırsınız. Ama hastanın parmağına sıkışmış yüzüğü çıkaramazsanız, kulaktaki yabancı cismi yeryüzüne kazandıramazsanız, çıkmış omuzu yerine yerleştiremezseniz veya en basitinden hıçkıran hastanın sorununa çözüm bulamazsanız canlandırdığınız hastaların mutluluğunu tam olarak yaşayamazsınız. Öldüren acil ile öldürmeyen acili birbirinden ayırmak için mortalite içeren tüm hastalıkları bilmek gerekmektedir. Tıp yoktur, ayırıcı tanı vardır. Siz hastadaki baş ağrısının küme tipi olduğunu söyleyebiliyorsanız aslında hastada subaraknoid kanama, intraserebral hemoraji, subdural hematom ve menenjit olmadığını söylüyorsunuzdur.
Olgu Sunumu
Hasta huzursuz ve uykusuz. Sağ gözünde batma hissi var ve acil servise başvurdu. Bu durumun kendisini çok rahatsız ettiğini doktora söyledi. Acil tıp doktoru hastanın gözüne baktı ve ekledi.
Doktor: Bu durum sizi ne kadar rahatsız etse de acil serviste biz sadece ölen veya organ kaybı ile sonuçlanabilecek hastalıkları olan kişilere tıbbi hizmet vermekteyiz. Bu nedenle gözünüzdeki yabancı cisim beni hiç mi hiç ilgilendirmiyor.
Hasta: Ama rahatsızım. Gözüm acıyor ve hayat kalitem düştü. Hem öldüğümde ben sizin bana ne kadar iyi tedavi uyguladığınızı bilemeyeceğim. Öldüğümde ben yokum ben yok iken ölüm var. Size teşekkür etmemi istiyorsanız beni yaşarken tedavi etmeniz gerekir.
Doktor: Ben öğrenim sürecim boyunca öldüren hastalıkları tanımaya ve tedavi etmeye programlandırıldım. Vurgulayarak italik harflerle ekliyorum‘Ölmüyorsanız, size bakmam’.
Hasta: Bu hastalığın beni öldürmeyeceği konusunda nasıl bu kadar eminsiniz?
Doktor: Göz rahatsızlığından kim ölmüş! İşte bu sorunuz ile kafa içinizde yer kaplayan bir kitleniz olduğu konusunda şüphelerim oluştu. Artık acil hastasınız.
Hasta: Nasıl göz doktorunun kardiyopulmoner resüsitasyon yapmayı biliyor olması gerekiyor ise sizin de göz içindeki yabancı cismi -hastanın mutluluğu için- çıkarmayı biliyor ve istiyor olmanız gerekir. Keşke bana yardımcı olsaydınız ve doktorluk mesleğinizden aldığınız tadı arttırsaydınız. Ben, gözüm ve yabancı cismim gidiyoruz ve üçümüz de mutsuzuz.
Değerlendirme
Acil servis doktorları hayatı tehdit etmeyen hastalıklar ile daha çok karşılaşır. Nöbetinizdeki her hastanın ana damarı tıkanmış veya yarılmış, bağırsakları patlamış, akciğeri sönmüş olmayacaktır. Aslında bu hasta profilleri acil servise en az başvuru yapanlardır. Doktorluk mesleğinin tatminini arttıran hasta popülasyonu tedavi etmeseniz bile ölmeyecek olanlardır. Her insanın mutlu, ağrısız, huzurlu ve üretken yaşamaya hakkı vardır. Acil doktorunun öldürmeyen aciller konusunda bilgili olması doktorluk mesleğinden aldığı zevki arttırıp kasabadaki insanların huzurlu yaşamasını sağlayacaktır.
Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ
