- Hasta gerçekten komada mı.
- Doktorun bilme hakkı var.
- Eğer gerçek koma değil ise bu iyi bir şey. Ama karşında ne var veya nasıl anlaşılabilir.
- Keskin nörolojik bakı gerçeklere ışık tutabilir. Hastanın göz kapakları kaldırılır ama bir bakmışın sadece skleralar sana bakıyor, hafifçene seyiriyor veya göz kapaklarını bırak, tam kapanmıyor. Karşında yalancı koma var.
- Hastanın kollarını yukarı kaldır ve onun yüzüne doğru bırak. Nasıl mı düştü. Yüzüne çarpmalıydı ama yine mi çarpmadı. Şüpheler artmakta dostlarım. İstersen kan şekerine bak.
- Ağrılı uyaran mı, hayır artık değil. Pamuk alınır ve hastanın ayaklarına sürülür. Halk arasında gıdıklama diyorlar. Gerçek komada bu tip hareketlere tepki olmaz, yalancısı ise gevşeyebilir, güler.
- Tüm bunlar seni yarı yolda mı bıraktı.
- Olabilir.
- O zaman alttaki maddeye geçelim.
- Kulağın içine soğuk su dök (30 derece altı), hastanın kulağına. Hamleti hatırla, normalde aynı taraf göz karşı kulağa doğru salıncakta sallanan çocuk gibi hızla salınır. Yalancı komada işte bu yatay nistagmus korunur.
- Artık hazırsın.
Tsuke
Cooke JL. Depressed conciousness and coma. In Mark J, editor: Emergency medicine: concepts and clinical practice, ed 7, Philadelphia, 2010, Mosby, pp 106-112.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
