Kafa travması ve INR

‘Dolapta biraz peynir vardı’

Minimal

Not: @aciltıp.com görsel için Raziye Sinem Ceylan’a teşekkür ediyor

• İleri yaş, ayağı kaydı düştü, kafayı vurdu, kötü ses çıktı, yakınları telaşlı, koşturarak acilde, tomografi çekildi, normal saptandı, şimdi de aynı telaş ile taburcu olmak istiyorlar, bizi hangi hakla acilde gereksiz yere tutuyorsun, gitmek istiyoruz diyorlar, telaş sana da bulaşıyor, INR’si 2.7 hastanın, normalde kafasının içi kanamalıydı, neden tomo beyaz değil ki diyorsun, şüphen katlanıyor, hasta yakınlarına da tomografi çekmek istiyorsun, işte şimdi anladılar, sorun INR de değil sende, kıdemli araya giriyor, kafa travması INR önerileri ile hasta taburcu ediliyor.
• Daha bitmedi.
• Hasta döndü, taburcu etsen bile.
• Bilinci giderek bozulan hastadaki tersliği ilk saptayan evin ninesi oldu. Yer kişi zaman kavramları birbirine karışan hastanın bilinci giderek kapandı, saçma sapan konuşmaya başlayan hasta yine karşında şimdi.
• Ama garip bir biçimde sakin yakınları, ilk başvurdukları andaki coşkudan eser yok. Kontrol tomoyu istedin, sonuç şöyle.

• Anterior intraaksiyel sol akut hematom raporu karşında, evet, şimdi mikrofon sende, ne yaparsın. Gavurların rural, dikkat edersen urban değil, dediğim gibi rural hastane dedikleri yerdesin, özetle hiçbir şey yok elinin altında, sadece birkaç ilaç, o kadar işte, tekrar sorumuzu soralım, hastaya ilk ne yaparsın.

a) Hastaneye yatırır seri nörolojik takip yaparım.

b) Beyin cerrahı olan yere entübe ederek gönderirim, dikkatli olmak gerek böyle hastalarda, özellikle rural hastanelerde.

c) Vitamin K 10 mg subkutan yapıveririm.

d) Fenitoin yüklerim hastaya, hem de 1000 mg.

e) Kcentra başlarım.

z) Tomografiyi görmemiş gibi yaparım.

• Yapılan çalışmalar INRli kafa travmalarının %0.6-6’sının geç dönemde kanadığını gösterdi, geç dönem dediğimiz 2-28 gün. Eee, bir ay hastayı hastanede mi yatıracaksın.
• Bence yapma.
• Kafa travması INR önerilerinde bulun. Şu an için beyin tomografiniz normal de, ama öyle bir ilaç kullanıyorsunuz ki, ona Coumadin diyorlar, hani şu sürekli kan düzeyini takip ettirdiğiniz ilaç, evet, işte o, bu ilaç sizi kanamaya eğilimli yapıyor ve kanama ilk çekilen tomografide gözükmeyebiliyor, sizi taburcu ediyoruz ama her an kanama başlayabilir, bilinciniz bozulabilir, yalnız kalmayın, yanınızda biri bulunsun, saçma sapan konuşmaya başladığınız anda sizi acile getirsin.
• Vit K uzamış INRli kanamalarda ilk tercih. Oral, subkutan, IV yapılabiliyor. Hayati risk yaratan kanama yok ise en etkini oral form ama bizim hastamızın kafasının içi kanadığı için IV K Vit 10 mg yavaş yaptık. Kcentramız (Kcentra, DIC ve heparin nedenli trombositopenide kontraendike) yoktu, veremedik, Vit K+Kcentra en etkin olmakta, olsun K Vit de iyi geldi.
• Bazıları IV K Vit anafilaksi yapar diyor, doğru yapabilir ama verdiğin IV kontrast da anafilaksi yapabilir. Hayati risk olmadan verilen kaç kontrast var düşün, bu hastada alınan risk rutin tetkikler yanında solda sıfır kalır.

Tomografide kan beyaz gözükür, kanama yokken neden hiç gözükmüyor

Eur J Neurol. 2014;21:1021-5.

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa