Astımda magnezyum

Nefes darlığıyla kaslar yorulur, hipoksi derinleşir, kanda asit birikir ve arrest oralarda bir yerdedir.

Haklısınız inhale beta 2 agonist, sistemik kortikosteroid ve adrenalin tedavisi diye bir şey var. Ama karşımızda ya statusta bir astım hastası varsa! Entübasyon sonucu mekanik ventilasyonun yıkıcı dinamiği, oto-PEEP, barotravma ve kaçınılmaz olarak hemodinamik çöküş istenmeyen beklenenler olur.

İşte bu nedenlerle entübasyona giden süreç tersine çevrilmeli.

İntravenöz magnezyum sülfat

Magnezyum, düz kas hücrelerinde voltaj bağımlı kalsiyum kanallarını bloke ederek, nötrofil terörünü baskılayarak asetilkolin salınımını inhibe eden güçlü bir miyorelaksan/bronkodilatör.
Klinik pratikteki en büyük hata, ilacın çekinerek (düşük doz veya çok yavaş) verilmesi. Güncel resüsitasyon yaklaşımında, 2 g MgSO4 100 ml izotonik içinde 15-20 dk gibi kısa bir sürede yüklenmeli. Hipotansiyon ve derin tendon refleksleri monitörize edilmeli, 50 mg/kg (maks 8-10 g/gün) sürekli infüzyon (dirençli bronkospazm) stratejileri içinde.
Renal Fonksiyon ve Toksisite: Özellikle tekrarlayan dozlar veya sürekli infüzyon planlanan durumlarda, magnezyum eliminasyonunun böbrekler üzerinden gerçekleştiği unutulmamalı; renal yetmezliği olan hastalarda doz birikimi ve buna bağlı hipermagnezemi riski göz önünde bulundurulmalıdır.

Ketamin ise disosiyatif bronkodilatasyon ve sedoanaljezide

Ketamin; katekolamin re-uptake inhibisyonu (santral sempatik deşarj) ve doğrudan muskarinik reseptör antagonizmasıyla havayolu direncini düşüren etkililerden.
Eğer hasta entübe edilecekse, indüksiyon ajanı olarak tartışmasız ilk tercihtir (1-2 mg/kg IV). Ancak unutulmamalı… Non-invaziv mekanik ventilasyon (NIV) uyumsuzluğu olan, ajite ve yorulmakta olan hastada, solunum çabasını koruyan sub-dissosiyatif/analjezik dozlarda 0.3-0.5 mg/kg IV bolus, takiben 0.5-2 mg/kg/saat infüzyon kullanımı, entübasyon ihtiyacını dramatik ölçüde ortadan kaldırabilir.

Heliox modülasyonu

Acillerde sık rastladığımız bir ajan değil ama madem biliniyor o zaman yazılmalı. Kritik bronkospazmda havayollarındaki akım laminer karakterini kaybeder ve türbülanslı hale gelir. Bu durum nefes alma iş yükünü artıırır.
Heliox (genellikle %70-80 Helyum, %20-30 oksijen), nitrojenden çok daha düşük dansiteli bir gaz karışımıdır. Fiziğin temel kurallarına göre Reynolds sayısını düşürerek istenmeyen türbülanslı hava akımını yeniden laminer akıma çevirir. Bu fiziksel dönüşüm; distal havayollarındaki hava hapsini azaltır, eşzamanlı verilen nebülize bronkodilatörlerin alveoler penetrasyonunu maksimize eder ve solunum kası yorgunluğunu hızla hafifletir. Etkinliği, hastanın fraksiyone oksijen ihtiyacı Fi02 %30’un altında tutulabildiğinde ve özellikle NIV devrelerine entegre edildiğinde en üst düzeye çıkar.
Özetle; astım atakta entübasyon ciddi mortalite içerir, diğer astım atak tedavileri yanında IV magnezyum-ketamin, ve mümkünse helox hastayı hayatta tutar.

Magnezyum:

GINA (Global Initiative for Asthma). (2023). Global Strategy for Asthma Management and Prevention. Management of Acute and Severe Exacerbations.
Tintinalli, J. E., et al. (2020). Tintinalli’s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (9th ed.). McGraw-Hill Education. (Acute Asthma ve Airway Management).
Rosen, P., et al. (2022). Rosen’s Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice (10th ed.). Elsevier. (Respiratory Physiology and Asthma Exacerbations).

Not: Nöbet çıkışı yaşadığınız zihinsel yorgunluğu hafifletmek ve derin, dinlendirici bir uykuya geçişinizi kolaylaştırmak için hazırladığımız nöromüzik (beyni spesifik dalga boylarıyla (Delta/Theta) sakinleştirerek nöro-akustik bir tetikleyici oluşturur) kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.

https://www.youtube.com/@cagdascan9019

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa