- Taa otuz yıl önce tanımlandı yazının başlığı, nadirdir, <1%.
- Bu tip damar yaralanmalarını 25-30% inme takip eder, mortalitesi 5-43% sayılarında seyreder.
- Yaralanma mekanizmaları arasında hiperekstansiyon, kontralateral rotasyon, boyun bölgesine travma, kafa tabanı kırığı, veya intraoral darbe var.
- Normal nörolojik klinikliler tanı almada zorlanır, doktorunu karanlıkta bırakır.
Pekii hangi hastalar için tetik olalım, künt travmalı vasküler serebral yaralanmalı (KVSY) düşünelim.
- Servikal bölgede kontüzyon/hematom, çoklu travma hastasında kafa/boyun/göğüs kafesi üçlüsünde travma.
- İşte böyle hastalarda vasküler yaralanma düşünülmeli.
- Katater destekli dört damar anjiyografi altın standart, acilinizdeki BT anjiyografi de işe yarayabilir.
- Diseksiyon, tromboz, psödoanevrizma ve yaralanma lokasyonu, vasküler yaralanma düşünülen hastada kelime kökenli fikir odakları.
- Antikoagülasyon tedavide öneriliyor, kanı sulandırmanın kontraendikasyonlar ise kafa travması/solid organ yaralanması/hemorajik pelvik fraktür, görüldüğü gibi bu tedaviyi seçmek zor gibi duruyor.
- Diğer yaklaşım biçimi ise endovasküler teknikler.
| Öykü |
| Hiperekstansiyon, rotasyon, hiperfleksiyon |
| Ası |
| Fizik muayene |
| Ağız, burun, kulak, veya kafa bölgesinde arteriyel kanama |
| Genişleyen servikal hematom |
| Yüz kemiklerinde kırık |
| Servikal bölgede emniyet kemeri izi |
| Beyin tomografisinin açıklayamadığı nörolojik patoloji |
| Radyoloji |
| Yüz kemiklerinde fraktür |
| Kafa tabanı hasarı |
| Beyin tomografisinde infarkt |
| Foramen transversariumda kırık |
Vas
DOI: 10.1007/s11910-018-0906-7.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
