‘Bir saniye, bakar mısınız’
?
Not: @aciltıp.com görsel için Raziye Sinem Ceylan’a teşekkür ediyor
- 35 yaş, travma hastası, tokat yanlış yere gelmiş, sol yanak yerine göğüs kafesi yaralanmış, başta şaşırdın sonra hatırladın, evet, öyle biri var gerçekten, Balçova sokaklarında yaşayan, iri elleri var, upuzun kolları, en az yedi parmağı, o da en az, bazıları on iki parmaktan bahsediyor, kollarıysa altı metreymiş, sağ sola rastgele tokat atarken senin hastana denk gelmiş, şu an karşında olana.
Ama önce biz soralım, önceliğin ne olur, hatta şık verelim.
A) EKG isterim
B) Kardiyak enzim bakarım
C) 4-6 saat izlerim
D) Hepsi
E) Hiçbiri
Z) Akciğerden önce toraks BT isterim, sonra akciğer
- Kitaplar şöyle diyor, künt toraks travmasında hasta hemodinamik stabil ise kardiyak kontüzyonu dışlamak için EKG çekmen, 4-6 saat vital takip yapman yeterli.
- Hadi canım, gerçekten mi.
- Evet, aynen öyle yazıyor.
- Şimdi tam zamanı o zaman yeni bir durum incelemesi yapmanın, Akademik Tıp/Pratik Tıp ayrımının.
- Bu hastanın sadece vitalleri değil, EKG’sinin, troponin değerinin ve akciğer grafisinin çoktan triajdan istenmesi gerekli ama yazılı kaynaklar şöyle diyor.
- 2001 çalışması EKG bile istemiyor, 6 saat kardiyak takip yapıyor, sonra taburcu et diyor, bu ilk yaklaşım.
- 115 kişi toplayan başka bir çalışma, EKG/troponin takibi yap, ikisini harmanla, sonuç halen patolojik değil ise taburcu edebilirsin diyor, tabii ki tüm bu yazılanlar göğüs kafesinin içinde kalp dışı başka organ yaralanması yok ise, düşünülmüyorsa veya dışlandıysa, bizim lafımız izole travmatik kardiyak kontüzyonlar için, gerçi onu nasıl anlıyorlar hastanın yüzüne bakıp, o da meçhul.
- Diğer kaynak UptoDate, vital stabil, EKG değişikliği yok, iskemi bulgusu bulunmuyor, yaş > 60 ise dört/altı saatlik troponin takibi yeter diyor. Yaş < 60 ise direk eve gönderecek herhalde.
- Bir diğer çalışma işi daha ileri götürüyor ve şöyle yazıyor, toraks dışı travmalarda kardiyak enzimler daha sık yüksek saptanır çünkü fizyolojik stresin mekanik stresten daha büyük zararı vardır diyor kalbin kasına.
- 2012 EAST ise olaya son noktayı ekliyor ve vurguluyor, EKG+troponin ikilisinin kullanımı %100 negatif prediktif değeri beraberinde getirir.
- Yazılı kaynaklara koşulsuzca bağlı kalmak bizi bazen üzebilir, doğru karar için klinik deneyim ve bilgi en doğru karışım olacak.
- Zaten akciğer grafisiz acilden taburcu edilen künt göğüs kafesi travması görülmedi daha.
Ağustos
PMID: 30794369
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
