Pulmoner ultrason
Özet: Meskalined gezegenine taşınabilir ultrason ile ulaşıldı.
‘Yapmak istediğim tek şey satranç oynamak’
Bobby Fischer
Dağlar
Dört kişi karşımızda. İkili gruplar halinde, şimdi iki grup oldular. Tam teçhizatlılar, ikinciler taşınabilir ultrason ile bir tık ileride. Minik bir eklenti gibi gözükse de yazının ağırlık merkezi olmakta.
- K: 1. ekip 4538. metrede tıkanıyor. Tanısal olmaktan uzak konuşmalar Tibet’e ulaşıyor. Diğer ekip mi, diğerleri 15 kg’lık taşınabilir laptop USG’leri ile iş başında. Yüksek irtifa akciğer ödemi tanısı oracıkta.
- Pulmoner ödem: En az üç interkostal aralık bakısında kuyruklu yıldız veya roket benzeri ışınsal uzanımlar yüksekliğin akciğer üzerindeki etkilerini aklına getirsin.
- K: Kaşektik yapı, 20 paket/yıl sigara ve yüksek irtifa hipoksisi meyvelerini veriyor, ekip 1’de kayış atıyor. Göğüs ağrım var çığlıkları ufak çığlar düşürüyor. Ekip 2’nin yardım önerisine kulak asmadılar.
- Pnömotoraks: M-mode açılır, hasta yatırılır. Stetoskop gibi kullanılan USG stratosfer işaretleri ile tanısal olur.
- K: Hipotermi adamın ciğerine işliyor. Öksürük, ateş, hırıltı. Bu sefer piyango 2. ekibe çıktı. Ultrason ile göğüs kafesi taramasında karaciğere benzeyen akciğer alanları tanının adını koydu, dağ kökenli pnömoni. Tedavi beraberinde geldi, 2. ekip tırmanmaya devam eder.
- Pnömoni: Akciğer karaciğere benzemez. Karaciğerin sonografik bakıda gevrek, noktasal manzarası olur. Akciğer ise ifadesiz bakar. Birbirlerine benzemeye başladıysa bu dokular, anla ki akciğerde konsolidasyon var.
- K: Gezersen karlı dağın ormanında ayağın kayar, bu beklenen. Kas eklem yaralanmaların olur, bu da beklenen. Kötüsü ise kot kırığı. Kronik ağrı, akciğerde sönme, atelektazi zemininde pnömoni en yakın arkadaşların.
- Kot kırığı: Ekipler düşe düşe tırmanır, kotlar kırılır. Birinci ekip pnömotoraksı dışlayamaz, ikinci ekip anında dışlar, 1. ekip geri döner.
- K: 6239. metrede bilinçler hala açık ama yine şu yapışık nefes darlığı üstlerinde, 1. ekibin 2. elemanı tırmanış öncesi yapılan ankette gizledi, neyi mi, özgeçmişindeki pulmoner emboliyi. İşte yine morardı dudakları. Şimdi söyleyin bana, yüksek irtifanın pulmoner ödemi mi, yoksa masif tarafından eski pulmoner embolisi mi.
- Pulmoner hipertansiyon: Sol-sağ ventrikül eşit değil. Birçok anlamda. Birincisi sol daha büyük, sorumluluğu var vücuda karşı. Kalbin odaları saygı gösterir ona, septum da dahil buna. Septum ayağı ile basmaya başladıysa sol ventriküle, ankette gizlediğin pulmoner embolin sağ ventrikülden bakmakta.
Meskalined kanıtları: Everest ultrason ile aşılır, sadece 2. ekip hedefe ulaşır. Zirvedeki mağara dikkatlerini çeker, bilinmeyene merak hareket ettirir. Devasal kemikleri fenerler aydınlatır, dünya dışı koloniler içi boşaltılmış kabuklar gibi uzanır.
Pırıl pırıl
Tanısal görseller probun bu kadar makroskopik ucunda iken parametrelerin tümüne hakim olun demiyoruz. Sayı ezberlemelerini değil görüntü aşinalıklarını esas alalım ortaklar. Bedeli ödenmiş bilinmezlik yükseklerde bizi bekler. Özellikle hastane öncesi tıpta kullanım genişliği ile öne çıkan taşınabilir ultrason tanılarınızın ferahlık unsuru olsun.
Çomolungma
Wimalasena Y, Windsor J, Edsell M. Using ultrasound lung comets in the diagnosis of high altitude pulmonary edema: fact or fiction? Wilderness Environ Med 2013 Jun;24:159-64.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
