- 1+1: 3 etmez ama parçaların toplamı bütünden fazladır denir.
- Covid-19 salgınına pandemi demek olayları son derece dar bir açıdan görmeye benzetilebilir mi?
- Herkes bulaşıcı hastalık diyor, peki ya dünyanın geldiği sağlıksız durum pandeminin kapılarını aralıyor olmasın?
- Sindemi: SARS-CoV-2 ve bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların bütününe deniliyor ve Merrill Singer adındaki Amerikalı sosyal bilimci tarafından 90larda bulunmuş, sinerji gibi.
- Kuraklık, küresel ısınma, nüfus artışı, kanser, genetiği değiştirilmiş ürünler, senilite, gelir dağılımındaki orantısız pay ve sadece yaşamak için sürekli çalışmak gerekliliği milyarlarca insanı sağlıksız kılıyor.
- Yaşamak giderek zorlaşıyor.
- Sindemi biyolo-sosyolojik toplamların kişinin sağlığı üzerindeki etkisini işaret ediyor.
- Diyelim ki kronik hastalıklarınız var ve yıllardır ilaç kullanıyorsunuz, apartmanda yaşıyor, dar gelirli bir hayat sürüyorsunuz, 996 (sabah 9 akşam 9 haftanın 6 günü) sisteminde çalışıyor ve beklenildiği gibi yaşlanıyorsunuz, majör ve minör hastalıklarınız hep oldu ancak hastaneye gidemiyorsunuz, spor mu, spor yapmak aklınızın ucundan bile geçmiyor çünkü ona ayıracak vaktiniz yok. Bir çeşit yavaş ölüm gibi, Covid-19 olmasa da zaten mortal yaşıyorsunuz.
- Bulaşıcı olmayan hastalıklar dizisi dört bir yanımızı çoktan sarmış, uçurumun ucunda adım atmaya çalışıyoruz.
- Sadece Covid-19 hedefli tedaviler değil, bizi çevreleyin genel sağlık şartlarının da tedavi edilmesi gerekiyor. Kronik hastalıkların çaresiz yaşayanları oldukça Covidler biter başka ajanlar gelir, çünkü her zaman kolayca zarar verilebilecek insan bu dünyayı adımlamaktadır.
Sindemi
https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)32000-6
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
