- ‘Yol hakkını sinyal vermeden gasp eden araçlar‘ Başınıza bela açarlar, şimdi olmasa bile sonra kesin sorun çıkarırlar. Agresif tavrı gaz pedalına yansıyacak, arabayı meydan okur gibi kullanacak, trabzanlardan ortak uçuş bileti kazanmanız içten bile olmayacak. Bu hastanın nasıl olduysa sadece burnu kanamış, evet işte o kadar. Serum değerleri içinde iyi ki gebelik testi var, pozitif saptandı. Düşük enerjili travma bile olsa > 20 hafta gebelik en az 4 saat fetal monitörizasyon gerektirir. Manisa Şehir Hastanesine sevk edildi.
- ‘Önünüze bir anda yaya fırlar’ Nasıl olduğunu anlamazsın bile, milimetrik dilimlenmiş saniyeler senin elini kolunu bağlar. Bir de bakmışın vatandaş aracın altında. Kaptığın gibi getirdin acile, tepeden tırnağa tomografide. Arabadayken hanım fark etmiş, kazazedenin bir göz bebeği dilate, aksi istikametli uzuvu ise paralize. Bu durum klasiktir ve unkal herniasyon denilir.
- ‘Yol ortasında giden, kimseye geçiş hakkı tanımayan sürücüler ile dalaşmayın, dayak yiyebilirsiniz’ Hasta geniş, iri kelimeler ile anlatıyor, sana dert yanıyor, kırmızı alana aldılar onu, yeşilleri giydirdiler ve dinliyorum efendim diyorsun, şöyle olmuş. Ona çarpan araç yolun tam ortasından gidiyor, diğer araçlara katiyen geçiş hakkı tanımıyormuş. Arkada gidenler ise karar vermişler, öğretecez ona demişler. Ama adam baskın çıkmış ve hepsini dövmüş. Sana getirilen hastanın klinik bulguları nadir saptananlardan. Kot kırıksız sol taraf pnömo/hemotoraksı, odinofaji ve boynun subkutan amfizemi. Tanın gecikmiyor, özofagus yaralanması. İlgili konsu istedin, hastayı yatırdılar.
- ‘Gece tek farla gidenleri motosiklet sanmayın’ İki yıldır tek farı çalışıyor ve bu onun için övünç kaynağı. Benim aracım böyle daha az benzin yakıyor diyor, olaya maddi bakıyor, gündüz bile tek farını açmadan yol alamıyor. Sen de motosiklet sandın onu, yanmayan fardan vurdun, patolojik far kırıldığı için sen kabahatli oldun, hatayı paramparça ettin. Nabızsız getirdiler acile seni, ama ilginç bir şekilde görüp duyabiliyorsun insanları, hatta susadım su içebilir miyim falan diyorsun. Nedense insanlar görmemezlikten geliyor isteklerini, dinlemiyorlar seni, toplanmışlar çevrene, sol tarafını kırmızı bir sıvı ile boyuyorlar, o da ne, başka biri delik açtı orada, evet, evet, aynen bunlar oluyor, sen de izliyorsun, gram acı çekmiyorsun. Kalbini elleri ile sıkmaya başladılar, durduğu için herhalde, tekrar çalışmaya başladı galiba, çünkü seni sedye ile başka bir odaya götürüyorlar, üstünü çarşaf ile örttüler, hey napıyorsunuz, göremiyorum hiçbir şey diyorsun ama dinleyen yok. Nabızsız penetre göğüs travmalı hastanın hastane öncesi transportunda yaşam bulguları varsa, veya penetre göğüs travmalının IV sıvıya yanıtsız hipotansiyonu mevcutsa (< 70 mmHg), acilde torakotomi yapılmalı.
- ‘Gereksiz selektör yakanları görmemezlikten gelin’ Ama sen yapmadın, gördün, sen de selektör çıkardın, araçları tampon tampona çarpıştırdın, emniyet kemeri ile arka koltuk arasında sıkıştı kalbin, içten patladı, kardiyak tamponad oldun. Klinisyen juguler venöz dolgunluğu, hipotansiyonu, inspiryumda 10 mmHg düşen sistolik basıncı ve EKG’deki elektriksel alternansı saniyesinde saptadı, kardiyak tamponad tanısını koydu. Hastalık risk faktörlerine yenisi eklendi, gereksiz selektör.
Araçlar ve Kurallar
DOI: 10.1080/15389588.2018.1543872
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
