Pnömoni
- 24 yaş bayan hasta, ateş/karın ağrısı yakınmasıyla.
- Vitallerinde taburculuk sonrası hastayı en çok acil servise geri döndüren sayı mevcut (taşikardi), o da kalp hızının 110 olması. Üstelik 38.6 ile ateş yüksekliği eşlik ediyor bu duruma.
- Giderek artan karın ağrısı tanımlıyor.
- Lokalize ediyor ve sağ üst kadranı gösteriyor.
- Sarışın (doğal olmayabilir, boyanmış saçlar gibi)/obez (aslında tam da değil gibi), sağ üst kadran ağrısı olduğunu düşünürsek (kolesistitin 5F minemoniğinin-fair, fat, female, fertile and forty-sadece 2 kriteri karşılanmış) akut kolesistit ile karşı karşıya olduğumuzu söyleyebilir miyiz?
- Devam edelim o zaman.
- Hasta çok az konuşuyor, sorularına yanıtları telgraf gibi ve rahatsız edici bakışlarla eylemlerini izliyor, sanki antipsikotik ilaç etkisi altında gibi. Garip bir biçimde huzursuz hissetmeye başladın.
- Evet, bingo, bulantısı da varmış, her şey yolunda gidiyor hissi tekrar zihninde parlamaya başladı. Ben zaten hep böyleyimdir diye düşünüyorsun, saniyede değişir duygularım.
- İştahının olmadığını söylüyor hasta, ağrı ile birlikte iştah da gitmiş bir yerlere. Derin nefesle ağrısının arttığını ekledi. Bir kanıt daha diye düşündün. Zaten enfekte bir kese ve şişmiş durumda, her tip sınırlandırmaya karşı ağrı yanıtı vermesi kaçınılmaz.
- Akciğer oskültasyonunda sağ altta belli belirsiz bir hışıldama var gibi ama bu ses çocuk acilden gelen ağlama seslerine karışıyor, doğru dürüst bir şey duyamıyorsun.
- Daha önce safra kesesi sorunu olmayan genç bir hastada acaba akut kolesistit tanısı doğru mu diye anlık bir şüphe geliyor aklına ama saniyenin dörtte biri gibi kısa sürede yok oluyor aynı şüphe.
- KCFT normal/beyaz küre-CRP yüksek ve USG de normal. Genel cerrah konsültasyonun nedenini soruyor.
- Acaba atipik apandisit/divertikülit olmasın diye söylenmeye başlıyorsun.
- BT istemeli miyim derken meslektaşlarından biri ilk önce PA-akciğer diyor, derin inspiryumda ağrı, sigara öyküsü (hastaya sigara içip içmediğini sormadığını hatırladın ama meslektaşın sordu) olan ve akut faz reaktanları yüksek hastan için.
- Akciğer konsolidasyonu gösteriyor, tomografi destekliyor.
- Akılda doğan tanı her zaman istediğimiz şekle bürünmeyebiliyor, önyargı içeren tanılar değil tetkikler tanıyı oluşturmalı bazen.
Pnömokolesistit
Acute cholecystitis. BMJ Clin Evid (2014).
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
