‘Hay hay dedi’
Ahmet Hamdi Tanpınar
- Gebelerde hafif bir nefes darlığı olur, bütün bunlar normaldir. Hatta gebeliğin iyi devam ettiğinin göstergesidir dersen yapacak bir şey kalmaz, belki de değildir.
- İrili ufaklı emboliler dolaşımda gezer. Sen filtrelersin. Şu anda bile sol ana pulmoner arterinde olabilir, bilmezsin. Bir gün gelir o pıhtıyı kontrol edemezsin. Tıkar. İşte o zaman zannedersin ki hayatındaki tek tromboemboli ile karşı karşıyasın.
- Gebeler pulmoner emboli için risk altında mı.
- Gebenin kanı artar, kalp hızı cabası. Sol ventrikül artık çocuk için de çarpar. Bacaklar ödemlenir, venöz göllenir. Yeni oluşan damarlarda ister istemez kanamalar, zedelenmeler görülür. Koagülasyon güçlenir ama pıhtı eriticiler yerinde sayar. Gebe nefes nefese yaşar, bu durum bütün gün koltukta oturma isteğini beraberinde getirir.
- Virchow üçlemesi karşılandı mı dostlarım: Venöz staz, vasküler yaralanma, hiperkoagülopati. Artık çekmeceler açılmalı.
- Nefes darlığı, fenalık hissi, çarpıntılı, terli, stresli, S1Q3T3, sinüs taşikardili. Bir de ek hastalıklar (lupus, romatoid artrit) destekliyorsa ileri incelemeler gerek olur.
- Oksijen, intravenöz hidrasyon, ağrı kontrolü, heparin. Ağırlaştırılmış durumlarda sistemik trombolitikler ve cerrahi embolektomi rüzgarın içinden seslenir.
- Nefesinde sorun olan gebeler pulmoner emboli potasında oynamasın.
Emboli
Leveno KJ, Cunningham FG, Gant NF, et al. Williams Manual of Obstetrics. 21 st ed. New York, NY: McGraw-Hill;2003:506-512.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
