2-) İleri yaş  hastaların (>65) karnı ağrıdığında akla gelebilecek patolojiler sıklık sırasına göre sıralanır: Biliyer %23, divertiküler %12, bağırsak obstrüksiyonu %11 ve tanımlanamayan %11.
3-) Karın ağrısı cerrahi ve cerrahi olmayan batın başlığı altında ikiye ayrılır.
4-) Cerrahi karın: Hemoraji, enfeksiyon, perforasyon, obstrüksiyon ve iskemi.
a-) Hemoraji: Travmatik solid veya içi boş organ kanamaları, rüptüre anevrizma, hemorajik pankreatit, ektopik gebelik.
b-) Enfeksiyon: Apandisit, kolesistit, divertikülit, kolanjit, peyolonefrit ve pelvik inflamatuar hastalık.
c-) Perforasyon: Peptik ülser, divertikülit, özofagus ve travmatik içi boş organ perforasyonları.
ç-) Obstrüktif: İnce, kalın bağırsak, üreter ve biliyer obstrüksiyon.
d-) İskemik: Torsiyon (makrovasküler), tromboz, emboli (mikrovasküler).
5-) Cerrahi olmayan karın: Diyabetik ketoasidoz, addison krizi, üremi, orak hücre anemisi, akut lösemi, tüberküloz peritoniti, akut hepatit, varisella zoster enfeksiyonu.

6-) Narkotik analjezi altında  ağrısı geçmiş akut batınlı taburcu edilmemeli, en az altı-on iki saat takip edilmeli.
7-) Aksi ispatlanılana kadar sağ alt kadran ağrısı olan tüm hastalar akut apandisittir.
Sekiz-) Akut apandisit düşünülen hastanın tomografisi normal bile olsa akut apandisit kabul edilmeli (visseral faz).
9-) Karın ağrısı olan genç hastaların da abdominal aort anevrizmasına sahip olma hakları var.
10-) Gebeler (radyasyon istemez) ve çocuklarda (gelecekteki zarar, tomografide rahat durmaz, hırçın olurlar) ultrasonografi uygun olur.
11-) Sadece rektal kontrast ile akut apandisit görüntüleme sensitivitesi %95-%98, spesivitesi %92-%100 olarak saptandı. Kontrastsız tomografi ile sensitivite %91-%100, spesivite %85-%99 . İntravenöz kontrastlı batın tomografisi klinisyenin aklında çoklu ön tanı bulunma halinde kullanılmalı.

Tomografi İçin Son Sözler

Batın tomografisi klinisyene yol gösterici. Genç hastalar (radyasyon maruziyeti), gebeler, ürolitiazis (fizik muayene ve idrar tahlili), düşük klirens hastaları, kaşektik hastalar (serum kreatin değeri güvenilir değildir), ovaryen patolojiler (doppler USG) ve cerrahi olmayan patolojiler (madde 5) düşünülüyorsa batın tomografisi çekerken iki kez düşünmek gerekir.

Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ

 

Kesitler

1) Ahn SH, Mayo-Smith W, Murphy B, et al. Acute nontraumatic abdominal pain in adult patients: Abdominal radiography compared with CT evaluation. Radiology. 2002;225:159-64.
2) Bono M. Gastrointestinal imaging. In: Tintinalli JE, Kelen GD, Stapczynski JS, eds. Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide. 6th ed. McGraw Hill, 2004.