Günümüzde kullanılan pnömoni skorlama sistemleri
- CURB-65
- PSI (Pneumonia severity index)
- TTSPSC 2009 Türk Toraks Derneği Pnömoni Ağırlık gruplandırması
- PORT pneumonia outcome research trial
- BTS British Thoracic Society
- A-DROP
- SOAR
CURB-65 : Mortalite riski yüksek hastaları ayırt etmek için tanımlanmış bir puanlama sistemi olup, birinci basamakta bile kolaylıkla uygulanabilir(Tablo-1).
| Tablo1 CURB-65 Skorlaması | |
| 1- | Confusion(konfüzyon) |
| 2- | Urea(üre) >42.8 mg/dl (BUN ölçülüyorsa >20mg/dl) |
| 3- | Respiratory rate (Solunum sayısı)≥30/dk |
| 4- | Blood pressure (Kan basıncı)(sistolik<90 mmhg veya diyastolik≤60 mmhg) |
| 5- | Yaş≥65 yıl |
| *Her bir ölçütün varlığı 1 puan olarak hesaplanır | |
- 0 ve 1 ayaktan tedavi
- ≥2 yatarak tedavi
PSI indeksi : Gereksiz hastane yatışlarını önlemeyi amaçlayan bir skorlamadır . Ancak birçok laboratuvar ölçümü gerektirmektedir(Tablo-2). [
| Tablo2 PSI(Pneumonia Severity Index)(Pnömoni Ağırlık Skoru) | |||
| ÖLÇÜT | PUAN | ÖLÇÜT | PUAN |
| Yaş | Vital Bulgular | ||
| Erkek | Yıl | Mental bozukluk | 20 |
| Kadın | Yıl -10 | SS≥30 /dk | 20 |
| Huzurevinde kalmak | 10 | Sistolik TA<90mmhg | 20 |
| Komorbidite | Isı<35°C veya ≥40°C | 15 | |
| Tümör varlığı | 30 | Kalp hızı ≥125 /dk | 10 |
| Kc hastalığı | 20 | Akciğer radyogramı | |
| KKY | 10 | Plevral efüzyon | 10 |
| KVH-SVH | 10 | Oksijenasyon | |
| Böbrek hastalığı | 10 | Arter ph<7.35 | 30 |
| Lab. bulguları | Pa02<60mmhg | 10 | |
| BUN ≥30 mg/dl | 20 | S02<%90 | 10 |
| Na<130 mg/dl | 20 | ||
| Glukoz≥250mg/dl | 10 | ||
| Htc< %30 | 10 | ||
Le Infezioni in Medicina, n. 2, 103-110, 2013 dergisinde yayınlanan makalede pnömoni hastalarında hastaneye yatış ve psı, curb-65 kriterleri arasındaki uyum ve bunların hastanede kalış süreleri ve mortaliteyi tahmin etme oranları kaşılaştırılmış . Çıkan sonuç yatış için aralarında uyum bulunmamakla birlikte curb 65≥2 psı ≥ 3 üstünde mortalitenin anlamlı arttığı görülmüştür.
Evsiz , bakım ihtiyacı olan tüm hastalarda yatış için sosyal endikasyon unutulmamalıdır…
| Tablo 3. Yoğun bakım ünitesine yatırılma ölçütleri |
| Major |
| İnvazif mekanik ventilasyon desteği |
| Vazopressör gerektiren septik şok |
| Minör |
| Solunum sayısı ≥30/dk |
| PaO2/FIO2≤250 |
| Akciğer radyogramında multilober infiltratlar |
| Konfüzyon/dezoryantasyon |
| Üremi(BUN≥20mg/dl |
| Lökopeni(lökosit<4000/mm³ |
| Trombositopeni(trombosit<100000/mm³) |
| Hipotermi(<36°C) |
| Yoğun sıvı yüklemesi gerektiren hipotansiyon |
| *tek major veya en az üç minör ölçütün var olması koşulu aranmalıdır. |
KAYNAKLAR:
-
- Tintinalli Emergency Medicine
- Le Infezioni in Medicina, n. 2, 103-110, 2013 Correspondence between hospital admission and the pneumonia severity index (PSI), CURB-65 criteria and comparison of their predictive value in mortality and hospital stay