HEART skoru
‘Dolaştım dün gece
bomboş caddelerde’
Doğu Avrupa müziği seçkileri
- Akut koroner sendrom olabilir mi? düşüncesi kadar ağır bir durum şimdi size anlatılacaklar.
- 32 yaş erkek hasta, göğüs ağrısı yakınmasıyla acilde, günde en az 7 saat PlayStatin oynuyor, dingin biri gibi.
- Sadece bu değişken bile akut koroner sendrom düşünmen için yeterli olabilir.
- Ağrıyı biraz kurcaladığında palpasyonla değişken nitelikte olduğunu fark ediyorsun, sağa sola hareketle artan cinsten. Öne arkaya eğilince ise ağrının farklılaşmadığını öğreniyorsun. En azından dedin kendine, perikardit olamaz.
- HEART skoru için öykü düşük şüphe puanı aldı, sıfır puan diyelim.
- EKG çekiyorsun, ne sol dal, ne de sol ventrikül hipertrofisi, digoksin kullanımı da yok, patolojik QT intervali görmedin, ST-T son derece izoelektrik.
- HEART skoru için diğer bir puan daha oluştu şimdi, normal EKG şeklinde, bir sıfır puan daha.
- Yaş < 45, 45-64 olsaydı 1 puan, büyük eşit 65 ise +2 puandı, görünen o ki buradan da bir sayı kazanamadık.
- Şimdi gelelim risk faktörlerine. HT/HL/DM/obez değil/aile öyküsü (-)/MI/PCI/CABG/SVO/TİA/PAH da yok, tıkanmaya eğilimi olan biri değil anlayacağımız.
- Trombüs için yine 0 puanı ile karşılaştık.
- Troponinden bahsetmezsek olmaz, bazal ve kontrol troponinler normal, ilk ve son EKG’nin normal olması gibi…
HEART skoru makinası şöyle diyor;
Low risk
0.9-1.7% 30-day MACE
Repeat troponin at 3 hours and if negative, discharge home with outpatient follow-up.
- Sen ise kardiyoloji konsültasyonu istiyor ve kardiyolojinin poliklinik takibi önerisine rağmen hastayı kısa gözlem ünitesinde 12 saat daha tutuyorsun, eninde sonunda hasta kendi isteği ile acil servisi terk ediyor.
- Şimdi bu durumun içindeki yanlış aralanmış algı kapısını inceleyelim.
- Aggregation bias ile karşı karşıyayız.
- Türkçesiyle toplama/toplulaştırma yanlılığıyla.
- Düşük risk hastasını HEART skoru içine zorla sıkıştırarak puan üretme çabası yarı yolda kalan klinisyenin zamana karşı verdiği çaba zorlantısı diye tanımlayabiliriz buradaki çelişkiyi.
- Bu hasta tabii ki akut koroner sendrom olabilirdi, titizlikten kimseye zarar gelmez ancak doğru noktalarda bilinçli titizlikten de kimseye zarar gelmez.
- Hastalar özelleşmiş klinik sergiler, bilgilerimizi kullanırken hastaların özgünlükleri akılda olmalı, puantaj zorlantısı içine girerken süreç birçok açıdan değerlendirilmelidir.
Aggregation
10.1016/j.ajem.2016.10.005.
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa
