‘İnsan küçük evrendir’

Demokritos

ÖnSöz

Hayatta iki önemli seçim vardır derdi lisede fizik dersini bana sevdiren fizik hocamın (kulakları çınlasın).
Tamamen katılıyorum, hatta şimdi daha da iyi anlıyorum.
Sonuçta bu iki seçim de ömür denen bu sürecin çok önemli bir parçasını oluşturuyor.
Doktorluk meslek olarak seçildiğinde göre artık diğer seçime sıra geldi.
İster toplum baskısı deyin, ister aynı meslekten iki kişinin daha iyi anlaşabileceği düşüncesi, kimine göre ders çalışmaktan başka bölümlerdeki kişilerle görüşememek deyin doktor doktor evliliği azımsanamayacak kadar fazla, ha sadece eşinin hangi meslekten olduğu evlilik kararı için yeterli mi kesinlikle değil. Evlenince eşinizle hayatınızın en güzel ve en kötü anlarını beraber yaşayabilirsiniz. Sadece eşinizle değil eşinizin ailesi ile de evlenirsiniz, bence bu da karar verirken çok dikkat edilmesi gereken bir durum.

Bence evlilik hayatınızda verdiğiniz en önemli kararlardan birisi sadece dış güzellik, iç güzellik muhabbeti değil, kendisiyle, ailesiyle, sizin ailenizle vb. çok kapsamlı değerlendirip en doğru tercihi yapmanız gerek. Bu yüzden keşke yerine iyi ki diyeceğiniz evlilikler diliyorum.

@aciltıp.com Emre Bülbül’e önsöz için teşekkür ediyor.

Az değil, yüzde kırık evlilik görülür diyor doktorlar arasında. Bu insanlar neden birbirini seçiyor. Zorla mı, tehdit mi var, yoksa doğanın insana tuzağı mı veya hiçbiri. Belki de olasılık kanunu devrede, rastgele.
Tükenmeye yatkın insan grubu var karşımızda, sağlıkçılar. Stres ile fedakarlık aynı halede sıkıştı kaldı. Yanlış bilginin ağırlaştırılmış cezaları, karşılıksız suçlamaların eli kolu bağlı savaşları, bedensel tehditlerin çaresiz duruşlarına sahip iki insanın birbirini seçmesi akla yatkın mı.
Garip olan şu. Mesleği tıp olmayan ile evlenen doktorun tükenme ihtimali daha yüksek. Ayrı dilleri konuşan insanların birbirini anlamama hali olabilir. Cevapsız sorular doktor zihninde doldurulamaz boşluklar yaratıyor, eşi tarafından yanıtsız bırakılan yardım çağrıları tükenme ile tamamlanıyor, kim bilir.
Konuya büyüteçle bakalım.
Doktor çiftler özelleşmiş mücadele birlikleri. Uçsuz bucaksız savaş meydanına aynı tepeden bakar, benzer silahları kullanır, farksız yaralar alırlar. Biri tedavi olmayı biliyorsa, diğerine öğretir. Böylece bir ortak nokta daha oluştu. Onlar mobil tedavi birlikleri birbirlerinin.
İşte birlikte geçirilen zaman uzadıkça neler oluyor. Stres altında çalışan insanlar, zorlukları birlikte aşınca, birbirine daha sıkı bağlanıyor. Hoca vizitinden canlı kurtuluş, tezin birlikte yazılması, mahkeme sabahı ortak kahvaltı etmek, hasta ve hasta yakınını doğru nasıl yönetirim sorusuna beraber yanıtlar bulmak gibi. Bazen çaren de kalmıyor diyor geçen gün konuştuğum Ayşe. Kendisi de doktor ve doktor ile evli. Ne yapabilirim ki dedi bana. Ev, iş, iş, ev. Bırak başka birini, başka insan bile göremiyordum, sadece hastane arkadaşlarım. Bu yüzden evlendim onunla. Evlenmeyi seçmedim, mecbur kaldım diyebiliriz. Neyse ki iyi biri çıktı, kolayca yönetiyorum diyor evliliği acil doktoru Ayşe.
Bayram, yılbaşı, evlilik yıldönümü, doğum günü, sevgililer günü, ilk el tutma, ilk hediye alma, ilk telefon etme gibi sonu gelmez ilk günlere katılamayabilirsin. Kadın zihni unutmaz böyle günleri, hatırlayamadın mı da affetmez. Yeni günler oluşur, affetmeme günleri. Neden anlatamazsın biliyor musun, nöbetin olur da ondan. Başka çarem yoktu dersin, anlamaz. Ama doktor olursa karşı taraf, onun da benzer günleri olacağı için anlar seni, en azından anlamak zorunda kalır. Gerçi doktor çiftin kadın tarafı da içten içe çetelemesini tutar kaçırılmış günlerin. Sonuç olarak medikal çifitin bir kavgası eksik kalır.
Aynı kelime seçimlerini yaparsın güncel olayları anlatırken. Anemi, klirens, havayolu, arrest, seftriakson sefotaksim, immotil silia, bedel etkin, hasta yararı, 112, yüksek doz, sedasyon, atıf almışım gibi cümleler anlam bulmaz doktor dışı eşte. Hatta zamanla sinir bile olabilir, bilerek yapıyorsun der sana.
Doktorun hastası bazen ölür, normaldir. Tıp dışı eş inanamaz, nasıl oldu der, duygu paylaşımını farklı kaynaktan yapar, üzülür, işiniz zor der, konu kapanır. Tıp içi eş ise anlar. Olaydaki esas noktaları sorgular, klinik tanıdan başlar, hasta yakını tepkilerine kadar takip eder olayı. Milyonlarca duygu bir anda paylaşılır.
Servisten, yoğun bakımdan, acilden hastası için aranır doktor. Sürekli çalan telefona anlam veremez tıp dışı eş. Veya uzun süredir takip ettiğin hastanın genel durumu bozulur. Bu durum doktorunda üzüntü yaratır. Sağlık çalışanı olmayan taraf çok çalan telefonu ve nedensiz görünen üzüntüyü yanlış yorumlar. Hafta içi iki minör, hafta sonu bir majör kavga çıkar, bu son cümleyi de anlamaz.
Karar alma mekanizmaları güçlenir. Taburcu, yatış, ilaç önerisi, konsültan daveti derken birçok karar alır hastanede doktor. Ölüm/yaşam çizgisine bile yön veren bu beyin yapısı evde de aynı tarzı sürdürür. Karşı taraf da doktor ise çatışma çıkabilir. Öteki de karar almak ister. Ama bir dakika, çatışma çözümü hızlandırdı. Bugün bu, bu, bi de bu işler yapılmalı der ikisi de birbirine. Yine anlayış devreye girer, sürekli tartışılamayacağına göre. Güç dengeleri kurulduktan sonra sorunlar kendiliğinden çözülür.

Yüzük

Staff News Writer. Why doctors marry doctors: Exploring medical marriages. American Medical Association January, 2019.

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa