Spinal kord kompresyonu

Özet

               Nontravmatik spinal kord kompresyonu nadir görülen ancak acil serviste atlanmaması gereken tanı. Kompresyon enfeksiyöz, neoplastik ve hemoraji nedenli olabilir. Spinal epidural apse, disk hernisi, spinal epidural hematom ve primer veya metastatik tümörler nontravmatik spinal kord kompresyon nedenleridir.

‘Beni isteğimden koruyun’

Placebo

 Giriş

• Spinal kord kompresyon tanısı bizi zorlar çünkü spinal epidural apse görülme insidansı 10,000/1 dir. Spinal epidural hemoraji ise 1.000.000/1 oranında görülür. Üstüne üstlük bu hastalıkların semptomları non-spesifiktir. Spinal epidural apse olan hastaların %25’inde sırt ağrısı görülmekte, %75’inde spinal bölgede palpasyonla hassasiyet sezilmekte, %80’i ise afebril saptanmaktadır.
• Spinal epidural apse için risk faktörleri diyabetik olmak, alkolizm ve immünsüprese durum. Ancak dikkat edilirse birçok hastalık için yatkınlık oluşturan durumlar spinal epidural apse için de risk faktörü. Bu durum altında klinisyen terler.
• Spinal epidural hematom için koagülopati önemli. Aslında risk faktörleri bir örgü gibi iç içe geçmiş durumda. Disk herniasyonu enfeksiyon için, tümör ise hemoraji için süslenmekte. Neoplastik hastalıkların %10’unda primer tümör tanısı spinal metastaz ile konulmakta.
• Direkt grafi ve tomografi acil tıp doktoru tarafından sıkça kullanılır ancak spinal kord kompresyonu için ne kadar tanısaldır.

Beşinci Finlandiya Sempozyumu: Sırt Ağrısı Tanısallığında Direkt Grafinin Yeri Tartışılırken

• Direkt grafi ve tomografi bol bol kemik gösterir. Litik kemik lezyonları saptanan bir hasta ileri tetkik için polikliniklere yönlendirilebilir ama acilde konulan bu tanının anlamı yoktur.
• Spinal epidural apsenin tomografi ile görüntülenme oranı %33 kadardır ve bu sayı düşük. İlgili patolojileri tomografi ile görülebilir (kord kompresyonu, disk aralığında daralma, litik kemik lezyonları). Ancak bu bulguların yokluğu spinal kompresyon varlığını dışlar mı.
• Myelografik tomografi spinal kompresyon yok demek için >90% sensitif. Bu tetkik için C1,2 lateral veya L3/L4  intervertebral yaklaşımlı kontrast enjeksiyonu gerekmektedir ki acil de bu girişim önerilmemektedir.
• Bu bilgiler ışığında tüm sırt ağrıları manyetik rezonans görüntüleme ile incelenmeli mi. Bu soruya verilecek yanıt hayırdır. Yapılırsa bedel etkinsiz yaklaşıma güzel bir örnek olur. Hızlı gelişen progresif nörolojik defisit dışında acilde manyetik rezonans görüntüleme tetkikinin yeri yoktur. Ek olarak risk altındaki hastalar (junkiler, kanser hastaları, koagülopati) ileri incelemeye adaydır.
• Eritrosit sedimentasyon hızı >90% oranında spinal epidural apse hastalarında yüksek saptandı. Acil servis için uygun bir laboratuvar tetkiki olmasa da spinal epidural apse ayırıcı tanısında değer kazanır.
• Ayrıntılı nörolojik muayene yazılmalı, neden ileri inceleme yapılmadığı açık biçimde dosyaya aktarılmalı.

Fremenli Delikanlı Atlamak Üzere

– Dune gezegeninde fremenli bir delikanlı denize atlamak üzere olan arkadaşına şöyle seslenmiştir ‘thallamaka al-lahu wa-natharaka’-‘kızlara artistik olsun diye servikal omurganı kırma’ diye çevirebiliriz.

Hayao Miyazaki

 (5 Ocak 1941) Japon Anime ve Manga sanatçısıdır. Time dergisi kendisini dünyanın en etkili kişilikleri listesine ekledi. Animasyonlarında uçmak, kadın kahramanlar, Japon efsaneleri sıkça yer bulur. Ruhların Kaçışı (2001) adlı animasyonu Altın Ayı ve En İyi Animasyon ödüllerini almıştır. Farklı bakış açısı, hüzünlü çoşkulu kurguları ile nefis bir seyir keyfi sunar. Hiç Miyazaki izlemediyseniz şanslısınız çünkü görülecek güzel animasyonlarınız var.

Miyazaki Time Dergisi için Fotoğraf Çektirirken

• İsterseniz sorularınızı Bella ile Edward’ın akşam yemeği yediği restoranda konuşalım.

Bella ve Edward

• Soru 1: Annemin dört gündür 38,4 derece ateşi, halsizliği ve belinden başlayıp sol ayağına yayılım gösteren ağrısı var. Bugün sol bacağında güç kaybı olduğunu söyledi. Ne yapmalıyım.
• Cevap: Annenizde spinal epidural apse olabilir. Şanslısınız diyebilirim çünkü spinal epidural apsesi olan hastalarda ateş yüksekliğinden başka semptom olmayabilir. Bacaktaki güç kaybı klinisyeni spinal patolojilere yönlendirmelidir.
• Soru 2: Üzülerek itiraf ediyorum alkoliğim. Evre 3 karaciğer yağlanmamı kontrol için ultrasonografi randevuma giderken pantolonumu zor giydiğimi hissettim. Ben de spinal epidural apseli olabilir miyim.
• Cevap: Ben de üzülerek söylüyorum ki, olabilirsiniz. Evre 3 karaciğer hastalığı süründürür ama spinal patolojiler daha çok süründürür. Bu nedenle ultrasonografi randevunuzu iptal edip hızlı bir şekilde beyin cerrahisi uzmanına başvurmanızı öneririm.
• Soru 3: Köyde büyüdük doktor bey. Çocuklukta boğaz ağrımız olduğunda kimse bize penisilin yazmadı. Bu nedenle akut romatizmal ateş sonrası mitral kapak darlığım olduğu için geçen yıl kapak ameliyatı oldum. Coumadin adlı bir ilaç kullanıyorum. İdrarımı tutamadığım için doktora başvurdum. INR düzeyimi hemen kontrol etti. Neden ki.
• Cevap: Kullandığınız coumadin nedenli paraspinal alanda kanama oluşmuş, hematom kitle etkisi ile sakral pleksusa baskı yapmış olabilir. Dikkat edilecek bir nokta daha. INR düzeyiniz normal olsa da sadece Coumadin kullanmanız kanamaya eğilim yaratacaktır.

Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ

Sırt

1. Darouiche RO. Spinal epidural abscess. N Eng J Med. 2006;355(19):2012-2020.
2. Perron AD, Huff JS. In:Marx JA, Hockberger RS, Walls RM, eds. Rosen Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice. 6th ed. St. Louis: CV Mosby;2006;1683-1687.