Kot Kırığı Ne Kadar Hafife Alınmalı

Özet

Kot kırığı travma hastalarında sık görülen, iç organ yaralanması yapabilen, pediatrik ve geriatrik yaş gruplarında özel ilgi gösterilmesi gereken patolojik bir hadisedir.

‘Bir Tarafından Isırırsan Büyür,

Diğer Tarafından Isırırsan Küçülürsün’

Lewis Carroll

Giriş

• Künt travma geçiren hastaların %10’unda kot kırığı görülebilirken, penetran yaralanmalar da kot kırığı nedeni olabilir. Pnömotoraks, pulmoner kontüzyon, pnömoni, karaciğer ve dalak yaralanması kot kırığı olan hastaların ek yaralarıdır.
• Hastalar derin inspiryumda ağrı, palpasyonla hassasiyet tarifler. Dört-on. kotlar en sık kırılanlardır. Fizik muayenede inspeksiyon, göğüs kafesi asimetrisi, paradoksal hareket, laserasyon, kontüzyon, deformasyon ve krepitasyon aranıp bulunmalıdır. Solunum seslerinde azalma kot kırığı nedenli olsa da pnömotoraks ve hemotoraks ile ilişkili olabilir. PA-Akciğer grafisi %50 kot kırığını atlarken, pnömotoraks ve hemotoraks tanısını koymada daha etkindir.
• Kot kırığı intratorasik ve intra-abdominal yaralanmalar ile ilişkili olabilir. Bilgisayarlı tomografi  iç organ yaralanması şüphesi halinde çekilmelidir. Üst kot kırıkları (1-3) aort, brakiyal pleksus, subklaviyan damarlar, skapula yaralanmaları ile ilişkili iken alt kot kırıkları (9-12) karaciğer, dalak ve böbrek yaralanmaları ile birlikteliği sever. Tüm kot kırıklarında pnömo-hemotoraks dışlanmalıdır ortaklar.
• İki kota kadar kırıklar tüm yaş gruplarında ağrı kontrolü ile taburcu edilebilirken 3 ve üstü servise, 6 ve üstü ise yoğun bakıma yatırılır. Kot kırığı olan hastalar 4 hafta temaslı sporlardan kaçınmalı, ani gelişen nefes darlığı durumunda hastaneye başvurmaları gerektiği söylenmelidir. Ağrılar 8 haftaya kadar sürebilir.
• Kot kırığı tedavisi alçı değildir. Ağrı kontrolü (NSAİİ, intravenöz opiyat, hasta kontrollü analjezi, interkostal sinir bloğu ve epidural analjezi) yapılmalıdır. Epidural analjezi yapılan hastalarda pnömoni gelişiminde azalma, hastanede yatış süresinde kısalma saptanmıştır.
• Geriatrik yaş grubunda (>65) her bir kot kırığı için mortalite %19 artmaktadır.

Alice Aynanın Diğer Tarafına Geçmeden Karnını Doyururken

 –          Alice Harikalar diyarındaki tırtıl nargile içme sonrası başı döndüğü için mantardan düşüp üç kaburgasını kırıp ‘I can’t explain myself, I’m afraid because I’m not myself you see’ demiştir. Kaburga kırığı sonrası girdiği ağrı şokunun tırtılda oluşturduğu bilinç bozukluğu cümleleridir.

  Lewis Carroll (27 Ocak 1832-14 Ocak 1898): İngiliz Matematikçi, Yazar, Şair, Fotoğrafçı. Sol kulağı çocuklukta geçirdiği hastalık nedeni ile duymamaktadır. Kendisinin ‘Tutulma’ dediği kekeleme hastalığı çocuklar ile birlikteyken geçmektedir. Temporal lob epilepsisi nedeni ile cisimlerin büyüklüklerini gerçek algılayamama gibi bir hastalığı vardır. Alice Harikalar Diyarında bu hastalığının etkileri hissedilir. Her matematikçi gibi muhafazakar bir yapısı olan Carroll, kazandığı ün ve paraya rağmen hayatının son dönemine kadar sıradan bir hayat yaşamıştır.

– Sorularınızı cevaplamak için Japonya’daki Alice Harikalar Diyarı Restoranına gidelim, herkes benden. (Deprem oluyormuşcasına mutluluk sesleri çıkar).  Evet sizden başlayalım, elleri cebinde olan bayan.

Alice Harikalar Diyarı Restoranı

• Soru 1: Ben 24 yaşında Adıyamanlı bir kızakcıyım. Kış olimpiyatları için antrenman yaparken iki kaburgamı kırdım. Acilde çekilen akciğer grafimde bir sorun olmadığı söylenildi. Taburcu edilirken ciddi ağrım vardı ve bu ağrı nedenli rahat nefes alamıyordum. İki gündür ateşim var ve nefes almakta zorlanıyorum.
• Cevap:  Ağrınız sizi pnömoni yapmış. Ağrı derin inspiryumu engellemiş, akciğer atelektaziye gitmiş. Bu nedenle atelektazi zemininde pnömoni gelişmiş. Taburculuk anında en azından bir non-steroid ilaç yazılması gerekirdi.
• Soru 2: Halam dün gece üç kişi tarafından darp edildi. Doktor sağ taraf 9.,10.,11. kaburgalarda kırık olduğunu ve iç kanama takibi için hastaneye yatması gerektiğini söyledi. Bu maili halamın refakatçisi olarak hastane odasından atıyorum. Neden yatırıldı halam.
• Cevap: Muhtemelen doktorunuz Morrison poşunda sıvı gördü veya kontrol hemoglobinde en az 2 birimlik düşme saptadı. Doğru yapmış, tebrik ederiz.
• Soru 3: Çocuk acil rotasyonumda kıdemli doktor üç aylık bebekte kot kırığı saptadığı için adli rapor tuttu, neden ki.
• Cevap: Bebekte kotu kırmak deveye hendek atlatmaktan zordur da ondan. Ancak erişkinin gücü bebek kotunu kırabilir. Ekstremite kemiklerinde farklı yaş grubu kırıklar tanınızı kuvvetlendirebilir. Polisle uğraşsın ebeveynleri.

Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ

Dumanlar

1. Bulger EM, Edwards T, Klotz P, et al. Epidural analgesia improves outcome after multipl rib fractures. Surgery. 2004;136:426-30.
2. Easter A. Management of patients with multipl rib fractures. Am J Crit Care. 2001;10:320-27;quiz 328-29.