Glukagon, esasen şeker metabolizmasında görevli pankreas tarafından sentezlenen bir hormondur. Hem hipoglisemi hemde beta-adrenerjik bloker zehirlenmesinde kullanılır. Glukagonunun miyokardiyal adenilat siklazı aktive ettiği bilinmektedir. Kalsiyum kanal blokeri zehirlenmelerinde glukagon kullanımının diğer ajanlara teorik olarak herhangi bir üstünlüğü yoktur.
Glukagon kullanım alanları
- Glukagon akut Beta-bloker ilişkili bradikardi ve hipotansiyonun tedavisinde birinci sıradaki ajandır.
- Hipoglisemik atak antidiyabetik ve insülin kullanan hastalarda (
- ikinci basamak anafilaksi tedavisi içinde kortikosteroidler, antihistaminikler yanında glukagon’da vardır.
- Yabancı cisim yutmalarında özefagusa takılan cisim için önerilmektedir.
Glukoagon kullanım dozu
Hipoglisemi: durumlar için tip 1 diyabet hastalarına bakım verenler veya aile fertleri tarafından tuygulanabilen glukagon kitleri vardır. GlucaGen 1 mg HypoKit deri altına, kas içine veya damar içine enjekte edilebilir. Enjeksiyon deri altına veya baldır ya da kalça kasının içine yapılır. GlucaGen glikojenolizi uyarır ve genellikle 10-15 dakikada etkisini gösterir.
Hasta yutma için yeterli uyanıklığa ulaştıktan sonra, hemen oral glikoz verilmelidir.
Zehirlenme doz
Günümüzde erişkinler için tavsiye edilen dozu bolus dozu 0.05-0.15 mg/kg’dır. İntravenöz bolus glukagonun etkileri 1-2 dakika içinde görülür, 5-7 dakika içinde zirve yapar ve 10-15 dakika boyunca etkisi sürer. Etkinin kısa sürmesi nedeni ile bolus uygulama sonrasında devamlı infüzyon sıklıkla gerekir. Bolus glukagondan etki faydalı görülürse etkiyi sürdürmek için 1-10 miligram/saat dozdan devamlı infüzyon yapılabilir. Belirtilmiş maksimum terapötik dozu veya tedavi süresi yoktur.
Glukagon çocuk hastalarda kullanılabilir. Glukagonun en temel yan etkisi kusma ve hiperglisemidir. Bu nedenle glukagon tedavisine başlanmadan önce endotrakeal entübasyon düşünülmelidir.
Bulantı ve kusma yüksek doz glukagon tedavisinin en sık bildirilen yan etkileridir ve özefagus sfinkter gevşemesi ile ilişkili olabileceği ileri sürülmüştür.
Kaynaklar
- Dufey A, Kohler Ballan B, Philippe J. [Non diabetic hypoglycemia: diagnosis and management]. Rev Med Suisse. 2013;9(389):1186–1188, 1190–1181.
- Xavras, G.M., Kounis, N.G., Dimopoulos, J.A. Glucagon-induced severe anaphylactic reaction. ROFO. 1990;152:110
- Utility of glucagon in the emergency department Pollack, Charles V.
- Journal of Emergency Medicine, Volume 11, Issue 2, 195 – 205
