Fosin ve Fosfürler
Renksiz ve sarımsak kokulu bir gaz olan fosfin, magnezyum fosfür, aluminyum fosfür ve çinko fosfür tabletlerinden salınır ve fumigan etki gösterir. Metal işleme sırasında açığa çıkan fosfin, işyeri ortamında zehirleyici etki yapar.
Toksik Etki Mekanizması
Fosfin gazı akciğerler, beyin, böbrekler, kalp ve karaciğere toksik etkisini sitokrom oksidaz enzimini baskılayarak ve dokularda işlevsel birimlerin NH2–, OH–, SH– gruplarına bağlanarak gösterir.
Toksik Miktarı:
Fosfin gazının işyeri havasında izin verilen miktarı 0,3 ppm, akut öldürücü miktarı 50 ppm’dir. Alüminyum fosfürün 500 mg’ı, çinko fosfürün 4 gramı ağız yoluyla alındığında öldürücüdür.
Belirti ve Bulgular
Genellikle fosfin gazının solunmasından 1-2 saat sonra öksürük, dispne, baş ağrısı, letarji, kusma, koma, konvülsiyonlar görülür. Fosfür tabletleri ağızdan alınırsa bulantı, kusma, ishal, ciddi hipotansiyon, nefeste sarımsak ya da çürümüş balık kokusu olur.
Tanı
Maruz kalınma öyküsünün yanı sıra sarımsak ya da çürümüş balık kokusu yardımcıdır.
Akciğer ödemi olanlarda akciğer grafisi, organ tutulumu olanlarda karaciğer ve böbrek işlev testleri ve kan gazları izlenmelidir.
Acil ve Destekleyici Tedavi
Solunum yoluyla fosfine maruz kalan hasta temiz havaya çıkarılır ve oksijen verilir. Gerekiyorsa temel ve ileri yaşam desteği sağlanır. Bronkospazm varsa tedavi edilir.
Ağız yolu ile fosfür alındığında, midede zehirli fosfin gazı açığa çıktığından hasta kusturulmaz. Kusma durumunda, özellikle kapalı alanlarda ikincil bulaşım açısından dikkatli olunmalıdır. Mide yıkaması ve aktif kömür uygulaması ilk 1 saat içinde en etkilidir.
